Een bedrijfstakpensioenfonds voert voor de werkgevers in de bedrijfstak de pensioenregeling uit. Het pensioenfonds besteedt het beheer van de pensioenen uit aan een derde. Die derde brengt daarvoor kosten in rekening, vermeerderd met omzetbelasting (btw). Het pensioenfonds wil die btw als voorbelasting in aftrek brengen.
Voorbelasting in aftrek
Om voorbelasting in aftrek te kunnen brengen, is het noodzakelijk dat die voorbelasting ziet op belaste prestaties van het bedrijfstakpensioenfonds. Het pensioenfonds heeft daarom gesteld dat het uitvoeren van de pensioenregeling een belaste prestatie is. De inspecteur van de Belastingdienst heeft dit betwist en gesteld dat het fonds alleen vrijgestelde prestaties verricht, en daarom de voorbelasting niet in aftrek kan brengen.
Vrijstelling voor verzekeringen
De inspecteur vindt namelijk dat de uitvoering van de pensioenregeling door het bedrijfstakpensioenfonds onder de vrijstelling voor verzekeringen valt (artikel 11, lid 1, letter k van de Wet OB). Vrijstellingen zijn een uitzondering op het uitgangspunt dat elke prestatie is belast met btw.
Het hof oordeelt dat de uitvoering van de pensioenregeling door het pensioenfonds aan de werkgevers, ten aanzien van deelnemers-werknemer, niet is vrijgesteld.
Premiebetaling geen voorwaarde
Voor de vrijstelling voor verzekeringen is namelijk een van de voorwaarden dat tegen voorafgaande betaling van een premie het verzekerde risico (invaliditeit, ouderdom, overlijden) wordt overgedragen aan de verzekeraar. De wetgever heeft bij het maken van de Pensioenwet aangegeven dat voor werknemers premiebetaling geen voorwaarde mag zijn om de pensioenuitkering te ontvangen. Het pensioenfonds heeft dit ook zo opgenomen in haar pensioenregeling.
Niet voldaan aan voorwaarden
Voor een deelnemer is het dus niet noodzakelijk dat de werkgever de premie heeft betaald om de pensioenuitkering te ontvangen. Daarom is niet voldaan aan deze voorwaarde voor toepassing van de vrijstelling en is sprake van een btw-belaste pensioenuitvoeringsdienst en kan het pensioenfonds btw aftrekken.
Voor andere categorieën deelnemers is wel sprake van een verband tussen premiebetaling en de hoogte van de uitkering. Die categorieën deelnemers voldoen aan alle voorwaarden voor toepassing van de verzekeringsvrijstelling. De pensioenuitvoeringsdiensten voor die deelnemers zijn wel vrijgesteld. Het pensioenfonds heeft voor die deelnemers geen recht op aftrek van voorbelasting.
Btw verschuldigd over gehele premie
Vervolgens is de vraag over welk deel van de vergoeding (de premie) die aan het pensioenfonds wordt betaald btw verschuldigd is. Het pensioenfonds stelt dat zij slechts over een deel van de premie (de opslag uitvoeringskosten) btw verschuldigd is. De inspecteur heeft gesteld dat in dat geval over de volledige vergoeding, de volledige premie, btw verschuldigd is.
Het hof oordeelt dat in dit geval over het geheel van de premie btw verschuldigd is. Het pensioenfonds ontvangt de premie voor het uitvoeren van de pensioenregeling en kan vrij beschikken over de totale premie om de pensioenregeling uit te voeren voor deelnemers-werknemer. Het gevolg is dat de totaal ontvangen vergoeding (de premie) die het pensioenfonds van de werkgevers als vergoeding ontvangt voor het uitvoeren van de pensioenregeling voor deelnemer-werknemers btw-belast is.
Uitspraak Hof Arnhem-Leeuwarden, 30 september 2025, ECLI:NL:GHARL:2025:6015
