Het kabinet wil voorkomen dat in crisissituaties zoals oorlogen, pandemieën of uitzonderlijke weersomstandigheden dat werkgevers in de problemen komen en werknemers hun baan verliezen.
In dat soort onvoorzienbare situaties kunnen bedrijven tijdelijk minder werk hebben. De nieuwe wet personeelsbehoud bij crisis (Wpc) ondersteunt werkgevers om in tijden van crisis zoveel mogelijk werknemers te behouden. De ministerraad heeft ingestemd met toesturen van het wetsvoorstel naar de Raad van State.
2 maanden minstens 20% minder werk
In crisissituaties, waarin er over een periode van 2 maanden gemiddeld minstens 20% minder werk is, kunnen bedrijven voor maximaal 6 maanden gebruikmaken van de instrumenten uit het wetsvoorstel personeelsbehoud bij crisis. Deze instrumenten zijn bijvoorbeeld herplaatsing of verminderde loondoorbetaling en loonsubsidie.
Herplaatsing
Bij herplaatsing kan een bedrijf tijdelijk eenzijdig de werkzaamheden van het personeel wijzigen, door de werknemers andere passende werkzaamheden te laten verrichten. Werknemers kunnen hierdoor zoveel mogelijk blijven doorwerken. Werkgevers moeten het personeel dan wel 100% blijven doorbetalen.
10% minder loon betalen
Werkgevers hebben ook de mogelijkheid om de werknemers 10% minder loon te betalen over de uren die zij door de crisis niet kunnen werken. Als een werkgever hiervoor kiest, kan deze vervolgens ook loonsubsidie aanvragen bij UWV. Het bedrijf krijgt dan subsidie voor 65% van de loonkosten over de niet-gewerkte uren. De resterende loonkosten (25%) betaalt de werkgever. Overheid, werkgever en werknemer dragen zo bij om de crisis door te komen.
Wijzigingen om uitvoerbaarheid te verbeteren
Het wetsvoorstel is onderdeel van het bredere pakket met hervormingen voor de arbeidsmarkt en is uitgewerkt in overleg met werkgevers- en werknemersorganisaties. Op basis van onder meer de uitkomsten van de internetconsultatie en de uitvoeringstoetsen zijn wijzigingen gedaan om de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel te verbeteren.
Wie zijn door crisis geraakt?
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan besluiten bij een grote crisis een aantal criteria vast te stellen waardoor snel duidelijk wordt welke bedrijven in elk geval geraakt zijn door een crisis. Te denken valt aan het vaststellen van postcodes na een overstroming. UWV hoeft hierdoor tijdens een grote crisis niet bij elk bedrijf afzonderlijk te toetsen of het is geraakt door de crisis en kan het aanvragen tijdig afhandelen.
Direct in beroep
Daarnaast kan een werkgever in dit wetsvoorstel direct in beroep gaan bij de bestuursrechter na een besluit van UWV over de aanvraag. De werkgever hoeft dus niet eerst bij UWV bezwaar te maken. Ook deze aanpassing moet werkgevers in crisistijd snel duidelijkheid geven.
Geen wijzigingen voor werknemers
Voor werknemers wijzigt er niets: de medezeggenschap heeft een rol voordat de werkgever een aanvraag kan indienen voor de inzet van de instrumenten uit het wetsvoorstel. Werknemers kunnen naar de kantonrechter stappen als ze het niet eens zijn met herplaatsing of minder loon. Zo zijn de belangen van werkgevers en werknemers gewaarborgd en is er rechtsbescherming.
