Sociale partners van de Stichting van de Arbeid hebben gezamenlijk gereageerd op de internetconsultatie over het initiatiefwetsvoorstel Zelfstandigenwet van het Tweede Kamerlid Aartsen c.s. Het initiatiefwetsvoorstel wordt met name vergeleken met de voorstellen uit het MLT-advies van de SER uit 2021, die nu worden uitgewerkt in wetsvoorstellen.
Arbeidsongeschiktheid en pensioen zelfstandigen
Het SER-advies over sociaal-economisch beleid 2021-2025 (2021) doet duidelijke voorstellen ten aanzien van bijvoorbeeld de arbeidsongeschiktheidsverzekering en de pensioenopbouw voor zelfstandigen en sluit daarbij aan bij adviezen van de Stichting van de Arbeid. Deze onderwerpen worden volgens de Stichting in de voorliggende Zelfstandigenwet wel benoemd, maar een concrete uitwerking ontbreekt.
Verwijzing naar BAZ
Het zou beter zijn een verwijzing naar het wetsvoorstel Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) te maken, dat gebaseerd is op het advies van de Stichting uit 2020. Ook heeft de Stichting van de Arbeid in 2024 een advies uitgebracht over de pensioenopbouw van zelfstandigen.
Rechtsvermoeden en handhaving
Wat betreft de kwalificatie van de arbeidsrelatie pleit het SER-advies voor een rechtsvermoeden van werknemerschap beneden een uurtarief van € 30 tot € 35 (bedragen 2021). In het advies was niet voorgesteld het arbeidsrecht aan te passen, zoals het initiatiefwetsvoorstel Zelfstandigenwet wel doet.
“De meest acute problemen met schijnzelfstandigheid doen zich voor aan de basis van de arbeidsmarkt waar veelal de onderhandelingspositie van werkenden onvoldoende is om een adequaat tarief te bedingen. Daarom dient altijd een rechtsvermoeden van werknemerschap te gelden bij een tarief onder het maximumdagloon (30,- á 35,- euro per uur). Indien de werkende meent dat hij/zij werknemer is, is het aan de opdrachtgever voor de rechter te bewijzen dat dit niet het geval is.”
Sociale partners pleiten ervoor de handhaving zijn werk te laten doen. Dit draagt bij aan duidelijkheid, waar werkenden en ondernemingen behoefte aan hebben. In dat kader wordt ook verwezen naar wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar).
“Per 1 januari jl. is een einde gekomen aan het handhavingsmoratorium. Het moratorium en daarvoor de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) hebben ertoe geleid dat de kennis over de arbeidskwalificatie zowel onder werkenden als ondernemingen is weggezakt. Sociale partners verwachten dat de handhaving geleidelijk gaat bijdragen aan meer duidelijkheid.”
Download de volledige reactie op de internetconsultatie.
