Zorg dat ouders tijdens het eerste levensjaar van hun kind langer betaald thuis kunnen blijven. Dat is beter voor de baby en bovendien een effectieve manier om het personeelstekort in de kinderopvang te verminderen, aldus twee economen op NOS.nl.
Het kabinet wil een nieuwe financiering voor de kinderopvang realiseren, die eenvoudiger is voor ouders en meer zekerheid biedt. In 2029 gaat de nieuwe financiering in, langer dan in eerste instantie het plan was. De kinderopvangtoeslag gaat de komende jaren stapsgewijs omhoog naar 96% voor alle werkende ouders.
Langer en beter betaald ouderschapsverlof
Geef nieuwe ouders langer en beter betaald ouderschapsverlof, bijvoorbeeld een half jaar, is het idee van de economen. In die periode is er dan geen opvang voor baby’s nodig. Vooral babygroepen zijn arbeidsintensief voor kinderopvanglocaties. Zij moeten 1 pedagoog inzetten per 3 baby’s tot 1 jaar. Voor oudere kinderen gaat het om 1 per 5 kinderen of soms zelfs per 8.
Vraag naar kinderopvang daalt
“Met langer betaald verlof gaat de vraag naar kinderopvang gigantisch omlaag, want baby’s worden niet opgevangen en je speelt personeel vrij voor de oudere kinderen“, zegt Thomas van Huizen, econoom en onderzoeker aan Universiteit Utrecht. Met hoogleraar economie Janneke Plantenga maakte hij de bijbehorende berekeningen.
Hoe meer verlof, hoe minder tekort
Met een half jaar ouderschapsverlof wordt het personeelstekort een stuk kleiner, concluderen de economen. Als dat verlof wordt verlengd naar een jaar verdwijnt het tekort zelfs helemaal. Dan komen er ongeveer 11.000 opvangmedewerkers vrij en is het huidige personeelstekort van rond de 7000 mensen ruim opgelost. Het geld dat dan overblijft zou de overheid kunnen besteden aan meer betaald ouderschapsverlof.
Volledig loon doorbetalen
De economen zeggen er wel bij dat tijdens het ouderschapsverlof het volledige loon moet worden doorbetaald, in plaats van zoals nu 70 procent van het loon. Anders gaan ouders alsnog eerder werken, omdat hun verlofuitkering fors lager is dan het salaris dat ze verdienden.
Verlof en opvang horen bij elkaar
“Zo’n langer ouderschapsverlof is nog niet ingevoerd, omdat we in Nederland geen traditie hebben van betaald ouderschapsverlof en hoe je dat laat aansluiten op de kinderopvang”, zegt hoogleraar Plantenga.
“Voor het welzijn van het kind horen verlof en opvang bij elkaar, en dan kan je die twee regelingen beter goed op elkaar laten aansluiten.”
Pas sinds een paar jaar krijgen ouders een deel van het ouderschapsverlof betaald. Nederland kent ook nog een zwangerschapsverlof en partnerverlof. Deze regelingen zijn in vergelijking met regelingen in andere landen kort en kennen een lage vergoeding.
Gratis kinderopvang zorgt niet voor meer werken
Mocht de kinderopvang op termijn goedkoper worden, dan verwachten onderzoekers dat ouders ongeveer evenveel blijven werken als nu en een oppasdag bij oma en opa inruilen voor professionele opvang.
Berekeningen van het Centraal Planbureau en het Sociaal Cultureel Planbureau laten zien dat (bijna) gratis kinderopvang er amper voor gaat zorgen dat Nederlandse ouders meer gaan werken. Dat laatste was al jaren de belangrijkste reden om opvang betaalbaar te maken.
De grootste economische winst zit dus ergens anders, denken Plantenga en Van Huizen. Ze berekenden dat in Spanje elke euro die werd geïnvesteerd in betaalbare opvang voor kinderen de overheid onder de streep 4 euro opleverde. Dat kwam vooral doordat opvang goed was voor de ontwikkeling van kinderen. Zij deden het beter op het gebied van gezondheid, school en werk.
Het kabinet komt na de zomer met een nieuw plan voor alle verlofregelingen.
