Door te indexeren blijft de kinderopvangtoeslag in de pas lopen met de kosten die ouders voor kinderopvang maken. Dat maakt het aantrekkelijker voor ouders om (meer) te werken. Dit betekent dat de maximum uurprijzen voor 2026 met 4,84% worden geïndexeerd conform het Centraal Economisch Plan van 2025.
Maximum uurprijzen in 2026
De maximum uurprijzen komen daarmee in 2026 uit op:
- € 11,23 in de dagopvang;
- € 9,98 in de buitenschoolse opvang; en
- € 8,49 in de gastouderopvang.
Het betekent ook dat het wetsvoorstel dat niet-indexeren in 2026 mogelijk zou maken, dat nu bij de Tweede Kamer aanhangig is, niet langer nodig is. Staatssecretaris Nobel van SZW bereidt de intrekking van dat wetsvoorstel voor.
Evaluatie indexeringssystematiek
Staatssecretaris Nobel gaat ook in op de evaluatie van de indexeringssystematiek van de kinderopvangtoeslag.
Toegankelijke kinderopvang stelt ouders in staat de zorg voor hun kinderen te combineren met hun baan en is goed voor de ontwikkeling van kinderen. Een belangrijk onderdeel van toegankelijkheid is de betaalbaarheid van kinderopvang. Met de kinderopvangtoeslag komt de overheid ouders tegemoet in de kosten van kinderopvang.
Elk jaar geïndexeerd
De kinderopvangtoeslag wordt elk jaar geïndexeerd via een aanpassing van het Besluit kinderopvangtoeslag. Het doel van de indexeringssystematiek is om ervoor te zorgen dat de kinderopvang financieel toegankelijk blijft voor alle inkomensgroepen en dat daarnaast sprake is van een doelmatige bedrijfsvoering bij kinderopvangorganisaties en doelmatige besteding van belastinggeld.
De hoogte van de kinderopvangtoeslag is van een aantal aspecten afhankelijk, onder andere de hoogte van de toetsingsinkomens van de ouder(s) en de hoogte van de betaalde uurprijs tot aan de maximum uurprijs. De maximum uurprijs wordt jaarlijks geïndexeerd.
Doeltreffend?
Als de standaard-indexeringssystematiek wordt gevolgd, is het aannemelijk dat deze systematiek bijdraagt aan de beleidsdoelen van financieel toegankelijke kinderopvang. Deze systematiek zorgt er namelijk voor dat de kinderopvangtoeslag meebeweegt met de loon- en prijsontwikkeling.
Doelmatig?
Met betrekking tot doelmatigheid blijkt dat het proces van indexeren van de kinderopvangtoeslag efficiënter kan worden ingericht. De indexering wordt per Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) gedaan. Dat is een relatief zwaar instrument voor het doorvoeren van een reguliere loon- en prijsbijstelling.
Het is niet waarschijnlijk dat het indexeringsbeleid tot ondoelmatige bedrijfsvoering bij kinderopvangorganisaties en ondoelmatige besteding van belastinggeld heeft geleid.
Beleidsopties
Er worden in het rapport acht beleidsopties beschreven met mogelijkheden om het indexeringsbeleid en het indexeringsproces anders vorm te geven. Het zijn beleidsopties die volgen uit de evaluatie om het indexeringsbeleid doeltreffender en doelmatiger te maken of die rechtstreeks volgen uit toezeggingen die zijn gedaan aan uw Kamer om beleidsopties in kaart te brengen. Deze opties hebben voor- en nadelen ten opzichte van de huidige indexeringssystematiek.
Zes opties zijn gericht op het doeltreffender en/of doelmatiger maken van de indexeringssystematiek. Dit gaat bijvoorbeeld om het gebruiken van realisatiecijfers in plaats van prognoses, zoals nu het geval is.
De andere twee zien op het efficiënter maken van het proces van de indexering zelf. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de kinderopvangtoeslag – wanneer niet wordt afgeweken van de standaard-indexeringssystematiek – te indexeren bij ministeriële regeling in plaats van bij AMvB.
Voor sommige beleidsopties zijn financiële middelen nodig die nu niet voorhanden zijn. Voor andere is een wetswijziging nodig, waardoor deze niet op korte termijn – binnen het huidige financieringsstelsel – kan worden ingevoerd. Daarom kiest de staatssecretaris ervoor om de beleidsopties nu niet te implementeren.
Conclusie
Het rapport biedt waardevolle conclusies over de indexeringssystematiek van de kinderopvangtoeslag. Zo is de systematiek op zichzelf doeltreffend en doelmatig. Wel is er regelmatig afgeweken van de systematiek, waardoor de kinderopvangtoeslag niet altijd in de pas liep met de loon- en prijsontwikkeling. Dat ging ten koste van de betrouwbaarheid en voorspelbaarheid voor ouders en kinderopvangorganisaties. Het is belangrijk dit te onderkennen. Ook dit aspect neemt Nobel daarom mee in de uitwerking van het nieuwe financieringsstelsel voor kinderopvang.
Kamerbrief Beleidsreactie evaluatie indexeringssystematiek kinderopvangtoeslag
