Booking.com is hoofdzakelijk een ‘(online) reisagent’ als bedoeld in het verplichtstellingsbesluit, en is voor de pensioenregeling van de medewerkers verplicht deel te nemen in de pensioenregeling van de bedrijfstak Reisbranche. Dat oordeelt Hof Amsterdam.
De Hoge Raad oordeelde in zijn arrest van 9 april 2021 al dat Booking.com een ‘(online) reisagent’ is. Booking.com bemiddelt in de uitoefening van haar bedrijf bij het tot stand komen van overeenkomsten op het gebied van reizen. Het hof neemt dit oordeel van de Hoge Raad als uitgangspunt in deze zaak.
Verplichtstellingsbesluit
Bij besluit van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 23 december 1996 (het verplichtstellingsbesluit), zoals gewijzigd bij besluit van 31 januari 2008 (het wijzigingsbesluit 2008) en bij besluit van 8 juni 2015 (het wijzigingsbesluit 2015), is deelneming in de bedrijfstakpensioenregeling van de Reisbranche, uitgevoerd door het Bpf Reisbranche, verplicht gesteld voor werknemers van 21 tot 67 jaar die werkzaam zijn in de bedrijfstak van de reisbranche.
Bij besluiten van 24 december 2020 is de verplichtstelling tot deelneming in Bpf Reisbranche ingetrokken per 1 januari 2021 en is dit gewijzigd in deelneming in de pensioenregeling uitgevoerd door bedrijfstakpensioenfonds PGB (het wijzigingsbesluit 2020), en is deelneming verplicht gesteld voor “iedere man of vrouw vanaf de eerste dag van indiensttreding bij de werkgever tot de eerste dag van de maand waarin hij of zij recht krijgt op een AOW-uitkering (…) (h) die krachtens arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht in dienst is van een werkgever in de Reisbranche als omschreven in het hierna genoemde onderdeel Q [de Reisbranche; toevoeging hof]”.
Hoofdzakelijkheidsbeginsel
In het wijzigingsbesluit 2008 staat onder meer de volgende bepaling:
“De onder de verplichtstelling vallende ondernemingen zijn de ondernemingen die zich uitsluitend of in hoofdzaak bewegen op het gebied van de reisbranche. Dit wordt geacht het geval te zijn indien alle of het merendeel van de werknemers van de onderneming op het voornoemde gebied werkzaam is. Een onderneming of een deel van de onderneming wordt geacht in hoofdzaak het bedrijf van reisorganisator en/of reisagent uit te oefenen, indien meer dan 50% van de loonsom van de desbetreffende onderneming (of een onderdeel daarvan) daaraan moet worden toegeschreven.”
Deze laatste bepaling wordt ook wel aangeduid als het “hoofdzakelijkheidsbeginsel”.
Niet in hoofdzaak reisagent
Booking.com voert aan dat zij niet valt onder de verplichtstelling, aangezien zij niet in hoofdzaak het bedrijf van reisagent uitoefent; er is niet voldaan aan de in het verplichtstellingsbesluit omschreven voorwaarde dat meer dan 50% van de loonsom van Booking.com daaraan moet worden toegeschreven.
De werknemers houden zich volgens Booking.com grotendeels bezig met werkzaamheden die geen betrekking hebben op het bemiddelen bij het boeken van een accommodatie. De werkzaamheden/producten op het gebied van Tech & Product die aan de kernactiviteit Technology moeten worden toegerekend, staan geheel los van het boeken van een accommodatie en kunnen volgens Booking.com niet worden begrepen onder en/of worden toegerekend aan haar reisagentschap.
Kernactiviteit: (online) reisagent
Booking.com is volgens het hof echter niet een IT-bedrijf, maar hoofdzakelijk een ‘(online) reisagent’. De kern van de bedrijfsactiviteiten van Booking.com is het bemiddelen bij het (online) boeken van accommodaties via haar reserveringsplatform. Deze kernactiviteit kan volgens het hof worden afgeleid uit de omschrijving in de statuten, de informatie op de website, de algemene voorwaarden, de jaarstukken en de omzet van het bedrijf. Het grootste deel van de werkzaamheden van het personeel van Booking.com kan aan deze kernactiviteit worden toegeschreven. Hieronder vallen ook de IT- en softwarewerkzaamheden binnen Booking.com.
Booking.com is daarmee verplicht deel te nemen aan de pensioenregeling van de bedrijfstak reisbranche.
Uitspraak Hof Den Haag, 30 januari 2024, ECLI:NL:GHDHA:2024:73
Reactie Booking.com
Naar aanleiding van dit besluit nemen we momenteel de beschikbare opties en volgende stappen door. Het blijft voor ons een belangrijk principe en prioriteit om onze mensen een compleet en concurrerend beloningspakket te bieden, ongeacht hoe ons pensioenplan zich ontwikkelt. Als wereldwijd technologiebedrijf geloven we dat flexibiliteit en autonomie cruciaal is om ons totale beloningspakket, inclusief ons pensioenplan, aan te passen aan de behoeften van ons divers en internationaal personeelsbestand. Dit is een belangrijk aspect van het aantrekken en behouden van talentvolle werknemers van over de hele wereld – wat uiteindelijk ook ten goede komt aan het bredere tech- en startup-ecosysteem in Nederland.
