Overzicht gevolgen nieuwe Pensioenwet voor opgebouwde pensioenen

Een overzicht van de bestaande pensioenregelingen en de gevolgen van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) vind je in dit artikel. Het overgangsregime loopt overigens tot 2028 en niet meer tot 2027.

Premieovereenkomst

Het uitgangspunt is dat alle pensioenen na 2028 gebaseerd zijn op een premieovereenkomst, door middel van een flatrate-premie van maximaal 30%. Voor opgebouwde rechten geldt dat het uitgangspunt is dat deze worden ingevaren (dus omgezet) in het nieuwe systeem en dat dus ook opgebouwde pensioenen worden omgezet in een premieovereenkomst.

Niet invaren bij verzekeraars

In principe worden opgebouwde pensioenen bij verzekeraars niet ingevaren. Dit betreffen immers ‘hard’ gefinancierde pensioenen, in tegenstelling tot voorwaardelijke pensioenrechten bij pensioenfondsen. Er is dus geen noodzaak om in te varen. Uiteraard mág een opgebouwd pensioen wel worden omgezet in een premieovereenkomst.

Overzicht

Dan zijn er meerdere soorten regelingen én verschillende uitvoerders. Die gecombineerd levert het volgende overzicht op:

Overdracht

Bij overdracht van pensioenkapitaal aan een verzekeraar mag er in principe altijd een vast pensioen worden aangekocht, zowel bij ingang van het pensioen (dus bij aankoop) maar ook tussentijds als dat speelt. Bij niet ingegane pensioenen kan dat echter pas gefaseerd vanaf 15 jaar voor de pensioendatum (dus 68 jaar, niet de AOW-datum). De vraag is of verzekeraars dit nog blijven aanbieden, zeker voor niet ingegane pensioenen. Ook is de vraag of dit dan een verstandige keuze is, nu de marktrente nog steeds laag is en ‘beleggen’ normaliter meer rendement zal opleveren.

Uitkeringsfase

In de uitkeringsfase zijn er weer diverse opties. Een echt vast pensioen kan alleen door een verzekeraar geboden worden. Bij een pensioenfonds zijn er – afhankelijk van de mogelijkheden die het specifieke fonds biedt – drie opties:

1. een solidaire uitkering;
2. een flexibele uitkering (lees: doorbeleggen); of
3. een (voorwaardelijk) ‘vast’ pensioen, net zoals het nu is.

Een (voorwaardelijk) ‘vast’ pensioen valt dan ook onder dezelfde regels als nu het financiële toetsingskader (FTK) – dus er kan gekort worden en indexatie is afhankelijk van de dekkingsgraad. Ook is er een recht op aankoop bij één van de uitvoerders waar pensioen is opgebouwd. Ook bij een solidaire uitkering wordt doorbelegd, maar wel zodanig dat voor gepensioneerden een beschermingsrendement wordt gerealiseerd.

Keuzes

Daarnaast zijn er uiteraard de bekende keuzes zoals hoog/laag, uitruil ouderdomspensioen en partnerpensioen en de nieuwe lumpsum van 10% die waarschijnlijk per 2024 in werking treedt.

Ook van belang is dat vanaf de Wtp het pensioen nog maar vanaf 10 jaar voor de AOW-datum mag ingaan, uiteraard ook in deeltijd. Er hoeft dan geen verklaring meer te worden overlegd dat definitief gestopt wordt met werken.

Conclusie

Afhankelijk van de soort pensioenregeling, de uitvoerder én de keuzes die het pensioenfonds maakt, pakt de Wtp anders uit:

• Een werkgever die kiest voor handhaving van een stijgende beschikbare premie hoeft tot 2028 niets te doen en daarna pas als er een nieuwe werknemer komt.
• Een werkgever die is aangesloten bij een verplicht bedrijfstakpensioenfondsen ‘kan wachten’ tot de keuze van dat fonds en hoeft feitelijk alleen de werknemers daarna te begeleiden.
• En een werkgever met een bestaande middelloonregeling kan deze tot 2028 handhaven en kiest daarna voor een flatrate.

Kortom, in alle gevallen is het ‘maatwerk’.

Keuzebegeleiding

Daarnaast kunnen werknemers natuurlijk steeds meer kiezen. Dat is goed, maar geeft ook eigen verantwoordelijkheid. Niet kiezen is immers ook een keuze en keuzes hebben consequenties. Gelukkig moeten uitvoerders aan adequate keuzebegeleiding doen!

Mr J. Theo Gommer MPLA CCFP, managing partner Gommer Pensions Group/Gommer & Partners Pensioen Advocaten en VCP.