De minister kondigt de volgende wijzigingen voor het vaststellingsproces NOW-1 aan:
- de toevoeging van de veertienwekentermijn voor de derdenverklaring;
- de toevoeging van de inherente beperking bij de bepaling van de concernstructuur; en
- de bijstelling van het controlerisico bij SV-loon in het buitenland.
Deze wijzigingen zullen voor alle regelingen gelden, ook voor de NOW1 en 2.
Werkgevers krijgen daarnaast samen met hun accountants en andere organisaties die derdenverklaringen verstrekken de kans om de vaststelling van de tranches NOW-3 te combineren met de vaststelling van de NOW-4 door een verruiming van de opening van de loketten.
Vaststellingen NOW-1
Werkgevers hebben nog tot en met uiterlijk 31 oktober 2021 om een vaststelling voor de NOW-1 aan te vragen. Op dit moment zijn er minder dan de helft van de vaststellingsaanvragen van de NOW-1 ontvangen. Het is van belang te beseffen dat werkgevers die niet op tijd een vaststellingsaanvraag doen, te maken krijgen met nihilstelling van de subsidie.
Om nihilstellingen te voorkomen, zet de minister in op het wegnemen van de bestaande belemmeringen bij het doen van een tijdige aanvraag. Zo kondigt Koolmees aan dat de al bestaande aanvullende veertienwekentermijn voor het aanleveren van een accountantsverklaring bij het indienen van een vaststellingsaanvraag ook gaat gelden voor de aanlevering van derdenverklaringen.
Daarnaast gaat hij ook in op de aanvullende communicatie die ik samen met UWV zal inzetten om werkgevers te wijzen op het belang van het tijdig indienen van een vaststellingsaanvraag.
In deze brief informeert hij ook over twee wijzigingen die zien op de controle van de NOW door accountants.
Uiterlijk 31 oktober 2021
Op dit moment zijn er 64.000 vaststellingsaanvragen van de NOW-1 binnengekomen. Dit is minder dan de helft van de ongeveer 140.000 toegekende NOW-1-subsidies. Circa 76.000 werkgevers moeten dus nog een vaststellingsaanvraag voor de NOW-1 indienen. Werkgevers hebben nog tot en met uiterlijk 31 oktober 2021 om een vaststelling voor de NOW-1 aan te vragen.
Het naar achteren verschuiven van de sluitingsdatum van het vaststellingsloket vindt de minister geen wenselijke stap binnen het vaststellingsproces NOW-1.
De minister gaat in op enkele wijzigingen waarmee hij de belemmeringen in het vaststellingsproces van de NOW1 probeert weg te nemen.
1. 14-wekentermijn voor derdenverklaring
Door drukte bij accountantskantoren en andere organisaties die een derdenverklaring mogen verstrekken is het lastig om deze verklaringen tijdig te verkrijgen.
In alle NOW-regelingen is echter opgenomen dat werkgevers die een accountantsverklaring nodig hebben maar deze nog niet kunnen overleggen, op verzoek binnen veertien weken de vaststellingsaanvraag aan kunnen vullen met een accountantsverklaring. Dit is in de uitvoering zo ingeregeld dat werkgevers bij het doen van de vaststellingsaanvraag bij UWV de optie kunnen aanvinken dat zij nog wachten op een accountantsverklaring.
Recht op 14 weken uitstel
Vanaf het moment dat zij de vaststellingsaanvraag doen en deze optie aanvinken, hebben ze recht op veertien weken uitstel. Zij moeten vervolgens de aanvraag opnieuw indienen, deze keer met de accountantsverklaring.
Het is wel van groot belang dat er een vaststellingsaanvraag wordt gedaan vóór de sluitingsdatum van het vaststellingenloket op 31 oktober 2021 en dat er tijdens de aanvraag wordt aangegeven dat de verklaring nog volgt. Alleen dan kan de werkgever gebruik maken van de veertienwekentermijn om een aanvraag te doen die volledig is en dus inclusief verklaring.
Op dit moment geldt deze termijn van veertien weken alleen voor accountantsverklaringen. Ook rondom de afgifte van de derdenverklaringen speelt drukte de sector parten, mede omdat deze derdenverklaringen ook door accountants afgegeven kunnen worden.
In de praktijk zijn het ook vaak accountants die derdenverklaringen afgeven. Het is daarom wenselijk dat werkgevers die een derdenverklaringen moeten aanleveren daarvoor ook een extra termijn van veertien weken krijgen. De NOW-regelingen (NOW-1, -2, -3 en -4) worden hier op korte termijn op aangepast. Ook voor deze werkgevers geldt uiteraard dat ze wél uiterlijk 31 oktober een vaststellingsaanvraag moeten doen.
2. Aanvullende communicatie
De minister zet samen met UWV in op aanvullende en uitgebreide communicatie over de naderende deadline voor de vaststellingsaanvragen van 31 oktober en de veertienwekentermijn om de aanvraag aan te vullen met een accountants- of derdenverklaring.
3. Concernbegrip binnen NOW
Vanaf de start van de NOW zijn er veel vragen over het gehanteerde concernbegrip binnen de NOW. Werkgevers en accountants hebben de minister erop gewezen dat het concernbegrip zoals dat op dit moment wordt gehanteerd, bij complexe, vaak internationale, bedrijfsstructuren mogelijk tot problemen kan leiden.
Na intensief overleg met de NBA is er een oplossing gekomen voor deze problematiek, zonder afbreuk te doen aan het concernbegrip.
Werkzaamheden beperken
Wanneer de accountant tijdens zijn onderzoek vastloopt vanwege een bijzonder complexe structuur, hij niet zeker weet of het concern volledig is, of als een verder onderzoek niet tegen economisch verantwoorde kosten kan worden uitgevoerd of zelfs onmogelijk is, dan mag hij zijn werkzaamheden beperken.
Voordat een accountant dit mag doen, moet deze wel altijd een verplichte set aan werkzaamheden hebben uitgevoerd. Samen met de NBA zijn deze werkzaamheden inmiddels bepaald en deze worden vastgelegd in de accountantsprotocollen en de Standaard 3900N.
Inherente beperking
Wanneer de accountant de controle niet volledig kan uitvoeren, kan deze na uitvoering van de verplichte werkzaamheden een zogenoemde oordeelonthouding met inherente beperking afgeven. Deze inherente beperking zal geen volledige nihil vaststelling van de subsidie tot gevolg hebben, maar een korting betekenen van 10 procent op de gehele NOW-subsidie.
Met deze korting wordt een forfaitaire correctie doorgevoerd voor het feit dat de volledigheid van de NOW-groep niet zeker vastgesteld kan worden maar dat er ook geen aanwijzingen zijn dat de NOW-groep onvolledig is. Dit geldt voor zowel de controles met een beperkte als met een redelijke mate van zekerheid en zowel voor de aanvragen op concern- als werkmaatschappijniveau.
De bovenstaand beschreven inherente beperking volgt dus alleen wanneer de accountant voldoende medewerking heeft gekregen vanuit de groep, tenminste de verplichte set aan werkzaamheden heeft uitgevoerd, geen aanwijzingen heeft dat het concern niet correct is bepaald en de groepssamenstelling niet tegen economisch verantwoorde kosten kan worden gecontroleerd.
4. Controle SV-loon in buitenland
Een ander probleem binnen de accountantscontrole betreft de controle op de aanwezigheid van SV-loon in het buitenland.
Wanneer sprake is van buitenlandse entiteiten binnen een concern, zal in het controleproces onder andere moeten worden vastgesteld of bij deze entiteiten Nederlands SV-loon wordt verloond.
In die gevallen telt de omzet van deze entiteiten namelijk mee voor de bepaling van de omzetdaling. De controle van alle buitenlandse entiteiten, soms ver buiten Europa, kan tijdrovend en daardoor kostbaar zijn en leidt naar alle waarschijnlijkheid vaak tot de conclusie dat een buitenlandse entiteit geen Nederlands SV-loon verloont en daarmee geen onderdeel van de NOW-groep uitmaakt.
Laag risico
De kans dat sprake is van verloning van SV-loon buiten Nederland is klein en wanneer dit voorkomt zal dit voornamelijk in de grenslanden van Nederland zijn. Vanwege dit lage risico en het belang dat de minister hecht aan een balans tussen controle enerzijds en administratieve lasten anderzijds, kunnen accountants op basis van deze lage risico-inschatting hun controlewerkzaamheden op SV-loon in het buitenland bijstellen en verminderen. De NBA zal in de Standaard aangeven welke werkzaamheden in dat geval nodig zijn.
Data loketten vaststelling NOW-3
De sluitingsdata van de drie tranches van de NOW-3 worden gelijkgetrokken met de sluitingsdatum van het loket van de NOW-4. Dit geeft werkgevers maximaal de ruimte om de vaststellingsaanvraag van de NOW-3 (derde, vierde en vijfde tranche) samen te laten controleren met de vaststellingsaanvraag van de NOW-4 en daadwerkelijk kosten te kunnen besparen voor het verkrijgen van de accountantsverklaring.
Concreet betekent dit dat de opening van de vaststellingsloketten er als volgt uit zal zien:
| Vaststellingsloket per tranche |
NOW-periode | Opening loket | Sluiting loket |
| NOW-1 (eerste tranche) – ongewijzigd | Maart t/m mei 2020 |
7 oktober 2020 | 31 oktober 2021 |
| NOW2 (tweede tranche) – ongewijzigd | Juni – September 2020 |
14 maart 2021 | 5 januari 2022 |
| NOW-3.1 (derde tranche) | Oktober t/m december 2020 |
3 oktober 2021 | 22 februari 2023 |
| NOW-3.2 (vierde tranche) | Januari t/m maart 2021 |
30 januari 2022 | 22 februari 2023 |
| NOW-3.3 (vijfde tranche) | April t/m juni 2021 |
30 januari 2022 | 22 februari 2023 |
| NOW-4 (zesde tranche) – ongewijzigd |
Juli t/m september 2021 |
Uiterlijk 1 juni 2022 | 22 februari 2023 |
Kamerbrief over wijzigingsregelingen NOW najaar 2021 en vaststelling NOW-1
