Vakbonden en werkgevers hebben afgelopen tijd intensief gewerkt aan de voorbereiding van een mogelijke Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) voor de sector cao Nederlandse Orkesten.
Sectorbreed onderzoek
Een sectorbreed onderzoek is uitgevoerd naar hoe zwaar het werk van musici is. Dit onderzoek is opgezet door de FNV en gedeeld met de Kunstenbond. Ook de orkesten hebben via hun interne communicatiekanalen opgeroepen om deel te nemen.
Uitkomsten onderzoek
De resultaten geven een duidelijk beeld:
- 91% vindt het werk (enigszins) zwaar;
- slechts 20% denkt het werk tot pensioen vol te houden.
Zwaarste onderdelen werk
- Werktijden (97%): onregelmatige werktijden, lange dagen, weinig invloed op de planning en veel reizen.
- Fysische omstandigheden (93%): vooral de hoge geluidsbelasting. Dit kan leiden tot gehoorschade.
- Fysieke belasting (89%): lang zitten of staan, veel herhaling van bewegingen en vaak een ongemakkelijke houding.
- Mentale belasting (86%): veel concentratie en alert blijven.
- Psychosociale belasting (81%): hoge prestatiedruk, tijdsdruk en weinig invloed op het werk.
Dit geldt voor alle functiegroepen, zoals strijkers, blazers en zangers.
Leeftijdsverschillen?
Er zitten bijna geen verschillen tussen musici onder de 50 en boven de 50 jaar in hoe zwaar zij het werk ervaren:
- zowel jongere als oudere musici vinden het werk zwaar;
- opvallend is dat jongere musici (<50) vaker denken dat zij het werk niet tot hun pensioen volhouden.
Volhouden tot pensioen
Het totale beeld is als volgt:
- 20% denkt het werk tot pensioen vol te houden;
- 50% twijfelt;
- 30% denkt dat het niet lukt.
Bij musici jonger dan 50 is de inschatting nog somberder dan bij 50-plussers.
Belangrijkste signalen
Uit de vele open reacties komen deze punten naar voren:
- veel blessures en lichamelijke klachten;
- hoge geluidsbelasting en gehoorschade;
- onregelmatige werktijden en vermoeidheid;
- hoge werkdruk en prestatiedruk;
- moeite om het niveau vast te houden op latere leeftijd.
Dankzij gezamenlijke inzet is in april verder gewerkt aan de onderbouwing van de resultaten.
Reactie werkgevers en vervolgstappen
Werkgevers erkennen deze uitkomsten. Ook zij hebben belangrijke stappen gezet in de voorbereiding van de RVU. Voor het in kaart brengen van zwaar werk hebben zij gewerkt met een zogenoemde heatmap. Daarin zijn functies, belasting en werkomstandigheden in detail bekeken. De FNV heeft zelf meegewerkt aan de ontwikkeling van deze heatmap.
Agenda sociale partners
Eind april zijn de uitkomsten van het onderzoek en het werk van werkgevers besproken in de tijdelijke cao-commissie. Deze commissie bestaat uit kaderleden, een bestuurder van de vakbonden, een beleidsadviseur van de FNV, werkgevers en de AWVN.
Vervolg
Er ligt nu een stevige inhoudelijke basis. Die is gebaseerd op de ervaringen van musici én op de onderbouwing van werkgevers. De komende fase is belangrijk. Dan wordt gekeken hoe dit is te vertalen naar een concrete en haalbare regeling.
Naast de RVU blijven ook andere maatregelen nodig volgens wet- en regelgeving en vanuit de wens om duurzaam inzetbaar te blijven werken. Dit hoort bij de bredere preventieagenda.
Inmiddels is ingestemd met een vooraanmelding. Ook is gezamenlijlk een verzoek tot validatie bij TNO voorbereid.
De reactie van TNO was positief op de vooraanmelding. De onderbouwing wordt als goed en voldoende gezien om functies in de sector aan te merken als zwaar werk. Dit is een belangrijke stap richting een mogelijke regeling.
