Wees alert op arbeidsuitbuiting bij klant – Wwft van toepassing

De Wwft is voor een salarisprofessional van toepassing als sprake is van:

• het verwerken van salarisgegevens, mutaties en opstellen van salarisstroken voor klanten;
• het verwerken van salarisgegevens, mutaties, opstellen van salarisstroken en indienen aangiften loonheffing voor klanten;
• advisering op het gebied van loonheffing aan klanten.

Toepassing betekent:

• opstellen van het risicobeleid en -management;
• instellen van cliëntenonderzoek (inclusief risicoclassificatie en monitoring);
• melden van ongebruikelijke transacties bij het meldpunt van de Financiële inlichtingeenheid (‘FIU-NL’).

Een risico-overzicht integriteitsrisico’s voor salarisprofessionals die vallen onder de Wwft wat betreft arbeidsuitbuiting.

Arbeidsuitbuiting

Risicoscenario’s op het gebied van arbeidsuitbuiting:

• Bij de klant is sprake van structureel lage lonen, (ver) onder cao-niveau of minimumloon.
• Er is sprake van grote afwijkingen tussen gewerkte uren en betaalde uren.
• Er zijn geen of beperkte handgeschreven/onzorgvuldige opgaven
• Er is sprake van veel contante uitbetalingen, zonder duidelijke onderbouwing
• Er is sprake van opmerkelijk lage werkgeverslasten in verhouding tot het aantal werknemers.
• De urenregistratie ontbreekt of is onrealistisch, bijvoorbeeld steeds exact 40 uur per week.
• Er is sprake van inhoudingen op het loon voor huisvesting, vervoer en/of werkkleding die niet marktconform zijn en/of niet schriftelijk zijn vastgelegd.
• Er zijn geen arbeidsovereenkomsten of er is sprake van blanco/gestandaardiseerde contracten
• Er is sprake van veel tijdelijke werknemers zonder duidelijke registratie.
• Er wordt gebruik gemaakt van vage functietitels, vaak in combinatie met het minimumloon.
• Er wordt gebruik gemaakt van veel buitenlandse zzp’ers of tussenbureaus, met onduidelijke contracten.
• Er zijn geen verzekeringen of pensioenafdrachten, terwijl het om langdurig werk gaat.
• Er is sprake van atypische facturen van uitzendbureaus of payrollbedrijven met geen of weinig specificatie.
• Er is geen of gebrekkige communicatie met werknemers, bijvoorbeeld geen functioneringsgesprekken, of alles mondeling.
• Er is sprake van hoge personeelsomloop zonder plausibele reden.
• Werknemers maken (op papier) structureel lange werkdagen.
• Werknemers krijgen structureel te weinig betaald.
• Betaling aan werknemers worden met enige regelmaat uitgesteld.
• Werknemers hebben een hoge schuld bij de werkgever ten aanzien van reiskosten, arbeidsbemiddeling en huisvesting.
• De werkgever voorziet voor (een deel van de) werknemers in huisvesting, vervoer, ziektekostenverzekering, etc.
• Het nettoloon wordt niet uitbetaald op rekening ten name van de werknemer.
• Er wordt gebruik gemaakt van brievenbusfirma’s voor loonbetalingen of uitzendconstructies
• Meerdere werknemers hebben hetzelfde woonadres.
• Er is sprake van een situatie dat bij de werkgever kinderen/familie/relaties slechts kortstondig werkzaam zijn waarbij werkgeversverklaringen en loonstroken zijn gemaakt.
• Medewerkers zijn ingeschreven in een bedrijfspand, camping of vakantiepark.
• De klant is actief in sectoren met een verhoogd risico op uitbuiting (met tussen haakjes voorbeelden van risicofactoren):

1. Land- en tuinbouw (seizoenswerk, migranten, cashbetalingen, lange dagen).
2. Logistiek en distributie (nachtwerk, lage lonen, inhuur via tussenpartijen).
3. Bouwsector (onderaanneming, schijnzelfstandigheid, buitenlandse werknemers).
4. Schoonmaakbranche (uren lastig te controleren, lage marges, veel flexkrachten).
5. Horeca en fastfood (jong personeel, fooiensystemen, contant werk, seizoensdrukte).
6. Thuiszorg en particuliere zorg (informele arbeid, zelfstandigen zonder toezicht).
7. Textiel en wasserijen (fysiek zwaar werk, nauwelijks vakbondstoegang, slechte controle).
8. Carwash/autopoetsbedrijven (cashflow, marginale betaling, vaak migranten zonder contract).
9. Nagelstudio’s en salons (Illegale tewerkstelling, geen contracten, dwang en intimidatie).

Bij signalen van mogelijke arbeidsuitbuiting:

• Vraag onderliggende stukken op: arbeidsovereenkomsten, urenstaten, loonstroken.
• Check facturen van derden: wie voert het werk echt uit?
• Wees alert op schijnconstructies en controleer of het personeel zelfredzaam is.
• Weiger medewerking of rapporteer bij ernstige vermoedens aan instanties, zoals de Arbeidsinspectie of FIU (bij ernstige vormen van mensenhandel).
• Aanscherpen risicoprofiel van de klant.

Notitie Toepassing van de Wwft door salarisprofessionals