RI&E staat voor risico-inventarisatie en -evaluatie. Met een RI&E breng je alle risico’s binnen het bedrijf of organisatie in kaart. Daarna ga je aan de slag met het verkleinen of weghalen van de risico’s. Met als doel: zo min mogelijk gezondheidsklachten, verzuim en ongevallen.
Verplichting
Als het gaat om je RI&E heb je als werkgever meerdere verplichtingen. Wat die precies zijn, hangt af van je situatie. De meest voorkomende regels en uitzonderingen in bijzondere situaties lees je hier.
Als werkgever met medewerkers in dienst is een RI&E verplicht. Voor het niet hebben van een RI&E kan de werkgever direct een boete krijgen. Sinds 2021 controleert de Nederlandse Arbeidsinspectie strenger. Naast dat de werkgever een boete wil voorkomen, is het natuurlijk nog belangrijker dat de medewerkers in een veilige en gezonde omgeving werken. Zo blijven de medewerkers gezond en daarmee het bedrijf ook.
Bijzondere situaties
Uren
Als je het werk van alle medewerkers bij elkaar optelt, maar voor maximaal 40 uur per week wordt gewerkt? Dan kun je ook gebruik maken van de Checklist Gezondheidsrisico’s.
Vestigingen
Als een bedrijf meerdere vestigingen heeft, moeten de risico’s voor alle vestigingen in kaart worden gebracht. De risico’s kunnen hier namelijk ook verschillen.
Buitenland
Heeft de werkgever als Nederlands bedrijf, medewerkers in het buitenland? Dan gelden voor die medewerkers de regels die in dat land gelden. In de EU is er altijd een RI&E-verplichting, maar de precieze regels verschillen per land. Kijk voor meer informatie over de regels rondom de RI&E in andere Europese landen.
Is je bedrijf gevestigd in het buitenland, maar heb je wel medewerkers in Nederland? Dan is een RI&E nog steeds verplicht.
Zzp-ers
Zzp-ers waar je een arbeidsovereenkomst mee hebt, tellen mee als medewerkers. Er moet dan een RI&E zijn. Als de zzp-er voor losse klussen wordt ingehuurd en niet in dienst is, hoeft het niet.
Twijfel je of je een RI&E moet maken? Doe de routeplanner
Wat als je geen RI&E hebt?
In de Arbowet is vastgelegd dat de Nederlandse Arbeidsinspectie de RI&E en het Plan van aanpak mag inzien wanneer ze dit wil.
Heeft de werkgever geen RI&E en komt er inspectie? Dan kan hij een boete krijgen. Ook als er een ongeluk gebeurt op het werk, kan het dat er om een RI&E wordt gevraagd. Kan de werkgever de RI&E na het ongeluk niet laten zien omdat hij er geen heeft, dan kan je een boete of zelfs een proces-verbaal krijgen. Daarnaast betekent het niet hebben van een RI&E dat de werkgever mogelijk arbeidsrisico’s over het hoofd ziet.
RI&E maken
Het maken van een RI&E is niet ingewikkeld. Je moet er wel even de tijd voor nemen. Je kunt je RI&E zelf maken, of hulp vragen aan een professional, zoals een arbodeskundige.
Erkend door Steunpunt
Gebruik je een instrument dat een icoontje heeft met RI&E en een groene vink? Dan is dat instrument erkend. Dit betekent dat het Steunpunt RI&E heeft gecontroleerd of het instrument volgens de wettelijke regels voor een erkend branche RI&E-instrument is gemaakt.
Als je dat instrument gebruikt én maximaal 25 medewerkers in dienst hebt, richt je je op de meest relevante risico’s en hoef je jouw RI&E niet te laten toetsen door een arbodeskundige. Dit scheelt tijd en geld. Let op: je moet dan wel gebruik maken van een branche-instrument dat past bij jouw type bedrijf.
Brancheorganisaties stellen RI&E-instrumenten op die werkgevers helpen met het maken van een goede RI&E. De risico’s en maatregelen in dat instrument, passen bij de branche. Zo is er bijvoorbeeld een instrument speciaal voor de horeca, maar ook voor de zorg.
Kosten RI&E
Er zijn een aantal kosten die een rol spelen bij het maken van je RI&E. De precieze kosten hangen af van de manier waarop je je RI&E maakt. Ook als je gebruik maakt van een professional, zoals een arbodeskundige, kunnen de kosten verschillen.
Kosten
- Tijd: van jezelf, preventiemedewerker of andere medewerkers die betrokken zijn bij het maken van de RI&E.
- Ondersteuning: hulp van een professional (de inzet van een arbodeskundige zoals bijvoorbeeld een arbeidshygiënist).
- Implementatie: kosten voor het uitvoeren van je plan van aanpak (aanpassingen in je bedrijf, kopen van beschermingsmiddelen etc.).
- Licenties: mogelijke kosten voor het gebruik van software, zoals een RI&E-instrument.
Stappenplan maken RI&E
Een RI&E maken gebeurt in zeven stappen.
- Inventariseer je risico’s
- Evalueer en prioriteer
- Maak een plan van aanpak
- Toets je RI&E
- Bespreek de RI&E
- Aan de slag!
- Evalueren en bijwerken
RI&E nooit af
Een RI&E is nooit af, want als het bedrijf verandert, veranderen ook de risico’s.
De eerste keer dat je de RI&E hebt gemaakt, heb je alle risico’s die medewerkers in het bedrijf lopen op een rij gezet. Maar net zoals het bedrijf verandert, veranderen ook de risico’s, bijvoorbeeld als er een nieuwe machine in je bedrijf komt, of als werkzaamheden veranderen. Het is daarom belangrijk je RI&E geregeld bij te werken. Hier is de werkgever verantwoordelijk voor. Het advies is in ieder geval elke drie jaar naar je RI&E te kijken en hem bij te werken. Verandert er al eerder iets in je bedrijf dat invloed heeft op je risico’s? Pas je RI&E dan meteen aan.
Praten met medewerkers
De medewerkers kennen de werksituatie als geen ander. Betrek ze daarom bij het maken van de RI&E en bij de RI&E die al is gemaakt is. Als werkgever ben je ook wettelijk verplicht de RI&E ter inzage te geven aan je medewerkers.
Hoe lang is RI&E geldig?
Er is geen wet die zegt hoe lang een RI&E geldig is. Toch is het verstandig je RI&E bijvoorbeeld eens in de drie jaar na te kijken.
Verandert er iets in je bedrijf wat voor grote risico’s zorgt voor je medewerkers? Pas je RI&E dan direct aan. Je inventariseert opnieuw welke risico’s er in je bedrijf spelen. Naast veranderingen in je bedrijf, kunnen ook veranderingen in de wet invloed hebben op de RI&E.
RI&E wel of niet toetsen
Gebruik het schema hieronder om te kijken of je de RI&E wel of niet moet laten toetsen.
