Als de Eerste Kamer ermee instemt, moeten pensioenuitvoerders deelnemers de mogelijkheid gaan bieden om bij pensionering eenmalig een bedrag van maximaal 10 procent van hun pensioen op te nemen. Het opnemen van het ‘bedrag ineens’ kan grote financiële gevolgen hebben. Daarom is adequate keuzebegeleiding hierbij van groot belang.
Het is belangrijk dat de pensioenuitvoerder zich tijdig voorbereidt op de komst van het ‘bedrag ineens’. Zodra de keuzemogelijkheid er is, moet de pensioenuitvoerder de deelnemers op een adequate wijze begeleiden. Daarnaast moet de pensioenuitvoerder de deelnemers tijdig (minimaal 6 maanden voor pensionering) informatie verstrekken over deze keuze.
Risico’s
Minister van Hijum van SZW was duidelijk tijdens het Tweede Kamerdebat over ‘bedrag ineens’ op 25 september 2024.
“Ik vind het echt belangrijk dat we het maximale doen om de risico’s bij mensen op tijd en goed in beeld te brengen.”
Het is overigens nog niet zeker of bedrag ineens er komt. De Eerste Kamer moet er namelijk nog mee instemmen.
Adequate keuzebegeleiding
Het is voor de pensioenuitvoerder essentieel dat hij deelnemers goed begeleidt bij deze keuze om de volgende redenen:
- Het bedrag ineens kan grote gevolgen hebben
De keuze voor het bedrag ineens zorgt voor een lagere pensioenuitkering. Dit effect kan versterkt worden door het combineren van keuzes. Wie straks voor bedrag ineens kiest, mag daarnaast niet kiezen voor een hoog-laaguitkering. Maar andere combinaties zijn wel mogelijk. Bedrag-ineens én eerder stoppen met werken bijvoorbeeld. Zulke combinaties kunnen leiden tot een substantiële daling van de pensioenuitkering. Het moment van opnemen van het bedrag ineens kan ook impact hebben op het belastingtarief dat van toepassing is. En het bedrag ineens kan leiden tot het verliezen van toeslagen zoals zorg- en huurtoeslag en de gemeentelijke inkomenstoeslag. Andersom kan ook: door opname van bedrag ineens bestaat de kans dat een pensioengerechtigde juist wél zorg- en huurtoeslag krijgt tijdens zijn pensioen. - De deelnemer maakt uit zichzelf niet altijd een passende keuze
De keuze om wel of geen bedrag ineens op te nemen, zeker in combinatie met alle andere keuzes rondom pensionering, is complex. Daarnaast is irrationeel gedrag ook iets om rekening mee te houden. Zo kunnen deelnemers last hebben van de zogenoemde present bias: een sterke focus op het nú, waar ze later spijt van krijgen.
Onderbouw inrichting keuzebegeleiding
De pensioenuitvoerder moet er met keuzebegeleiding voor zorgen dat deelnemers in staat worden gesteld een passende keuze te maken. Hiervoor moet de uitvoerder de deelnemers inzicht geven in de gevolgen van het bedrag ineens, ook in combinatie met andere keuzes.
AFM verwacht dat de pensioenuitvoerder de inrichting van de keuzebegeleiding bij het bedrag ineens goed onderbouwt en vastlegt. De kennis die de pensioenuitvoerder heeft van de deelnemers en deelnemersgroepen neemt de hierbij mee. Daarnaast geeft de wetgever kaders mee bij het aanbieden van bedrag ineens, zoals de standaardoptie (default) van 0%.
Voorkom onvrede en verlies van vertrouwen
Deelnemers zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor het maken van hun keuze. Tegelijkertijd kan AFM het zich voorstellen dat de deelnemers het de pensioenuitvoerder kwalijk nemen als ze bijvoorbeeld onverwacht toeslagen moeten terugbetalen in het jaar volgend op de uitkering. Dit ondermijnt het vertrouwen van de deelnemers.
Als HR-/salarisadviseur kan het van belang zijn om keuzebegeleiding binnen je organisatie, of juist bij je relaties, onder de aandacht te brengen. Volg de online cursus hierover door Ron Mulder MPLA, pensioenadviseur bij Alpina.
