De systematiek van de Wet WIA maakt het niet mogelijk dat voorschotten op een WGA-uitkering aan de eigenrisicodragende werkgever worden toegerekend en, in het verlengde daarvan, worden verhaald. De Wet WIA voorziet niet in de expliciete wettelijke grondslag die daarvoor nodig is. De op 1 januari 2022 in werking getreden Verzamelwet SWZ 2022 maakt dit niet anders. Dat oordeelt Rechtbank Midden-Nederland.
Werkgevers hoeven nog niet te betalen voor de voorschotten die het UWV geeft aan mensen die wachten op een beoordeling van hun arbeidsongeschiktheid. Rechtbank Midden-Nederland oordeelt in een procedure van een landelijke winkelketen dat de wet het niet mogelijk maakt om voorschotten bij de werkgever te verhalen.
Eigenrisicodragers
Als een werknemer ziek wordt, kan hij of zij na twee jaar een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgen op grond van de Wet WIA. Die keert UWV uit, maar sommige werkgevers kiezen ervoor om als ‘eigenrisicodrager’ zelf de uitkeringen te betalen. UWV keert de uitkering dan nog steeds uit, maar mag die dan iedere maand in rekening brengen aan de werkgever.
Voorschot
Als het UWV niet direct een beslissing over de uitkering kan nemen, krijgen zieke werknemers vaak alvast een voorschot. Zo’n voorschot moet worden terugbetaald als diegene later toch geen recht op een uitkering blijkt te hebben. Ook deze voorschotten brengt het UWV al in rekening bij een werkgever die eigenrisicodrager is.
Werkgever moet voorschot betalen
Het bedrijf moet het voorschot dan alvast betalen en het UWV verrekent dat later weer als er een definitief besluit over de WIA-uitkering is genomen. Een grote winkelketen met vestigingen in heel Nederland was het hier niet mee eens en heeft meerdere zaken voorgelegd aan de bestuursrechter van de rechtbank Midden-Nederland.
Het bedrijf moet de uitkeringen van uitgevallen werknemers betalen en heeft uitgelegd dat zij administratieve rompslomp en kosten heeft als moet worden bijgehouden aan wie er voorschotten worden betaald en hoe dat later weer moet worden verrekend.
Eerst besluit over WIA-uitkering nodig
De rechtbank heeft naar de wettelijke bepalingen over eigenrisicodragers gekeken. De bestuursrechter komt tot de conclusie dat een zieke werknemer eerst moet worden gezien door een verzekeringsarts en dat er een definitief besluit over de WIA-uitkering moet zijn genomen. Pas op basis van zo’n besluit kan het UWV de kosten van de uitkering in rekening brengen bij de werkgever die eigenrisicodrager is.
Als vóór de inhoudelijke beoordeling van de WIA-aanvraag aan iemand een voorschot wordt verstrekt, kan dat nog niet op de werkgever worden verhaald. De wet biedt die mogelijkheid niet, ook niet na de wijziging van de Wet WIA die dit jaar is ingegaan.
Als werkgevers ook al voorschotten zouden moeten betalen dan zou dat tot belangrijke wijzigingen in de procedures bij het UWV en de bestuursrechter leiden. Volgens de rechtbank heeft de wetgever dat niet gewild of bedoeld.
Later in rekening brengen
Het gevolg van de uitspraak van de rechtbank is dat het UWV langer moet wachten met het in rekening brengen van WIA-uitkeringen aan eigenrisicodragers. Voor zieke werknemers verandert er niets: zij kunnen nog steeds een voorschot van het UWV krijgen als zij nog wachten op de beoordeling van de verzekeringsarts en arbeidsdeskundige.
Uitspraak Rechtbank Midden-Nederland, 16 november 2022, ECLI:NL:RBMNE:2022:4604
