Veel werknemers hebben op hun werk te maken met het risico van een besmetting met het coronavirus. De werkgever heeft de plicht om te zorgen voor een gezonde en veilige werkomgeving in overeenstemming met de noodverordeningen van de overheid en de adviezen en richtlijnen van het RIVM.
Melding bij Inspectie SZW
Als in onveilige omstandigheden moet worden gewerkt, kan de werknemer, ondernemingsraad, personeelsvertegenwoordiging of vakbond een melding doen bij de Inspectie SZW. De Inspectie SZW bekijkt per geval wat met de melding kan worden gedaan.
Tot en met 29 mei 2020 zijn 1.586 coronagerelateerde meldingen bij de Inspectie SZW gedaan.
De Inspectie SZW is niet als toezichthouder aangewezen en daarmee niet bevoegd om op de noodverordeningen te handhaven. Wel kan en zal Inspectie SZW handhavend optreden op basis van de Arbeidsomstandighedenwet indien de arbeidsomstandigheden in een bedrijf of instelling daartoe aanleiding geven.
RI&E – basis arbobeleid
De Arbowet is een kaderwet. De regels met betrekking tot arbeidsomstandigheden zijn nader uitgewerkt in het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Arbeidsomstandighedenregeling. Basis van het arbobeleid in een bedrijf is de Risico Inventarisatie en evaluatie (RI&E). Onderdeel hiervan is het opstellen van een aanpak om risico’s te voorkomen, vermijden of de gevolgen te beperken.
Arbocatalogus
Het is belangrijk dat bedrijven en instellingen in hun RI&E het coronarisico onderkennen en een plan van aanpak hebben. Bedrijven hebben ook baat bij een Branche RI&E of een op te stellen ‘Corona’-arbocatalogus voor een sector of branche.
Voor arbocatalogi bestaat de mogelijkheid om die te laten toetsen door de Inspectie SZW op basis van de Beleidsregel arbocatalogi 2019.
Tot slot heeft de staatssecretaris het voornemen om de Inspectie SZW meer wettelijke mogelijkheden te geven om effectief te kunnen handhaven als werkgevers in ernstige mate geen noodzakelijke maatregelen treffen om besmetting met novel coronavirus (2019-nCOV) te voorkomen of de kans daarop te beperken. De voorbereiding daarvoor loopt. Dit is via de Covid-noodwet te regelen, maar Van Ark bekijkt ook alternatieve opties.
Protocollen
Bedrijven en organisaties maken concrete plannen voor de 1,5-meter-samenleving op de werkvloer (protocollen). Een protocol gaat over veilig werken binnen een bedrijf of organisatie. Protocollen zijn van en voor sectoren. Meestal stellen brancheorganisaties horend bij de sector de protocollen op. Werkgeverskoepels VNO-NCW en MKB Nederland ondersteunen vaak daarbij. Ook de werknemers in de sector moeten worden betrokken, bijvoorbeeld via de vakbond(en).
De overheid geeft geen formele goed- of afkeuring van de protocollen.
De sector is ook zelf verantwoordelijk voor de naleving van het protocol. Op de site
mijncoronaprotocol.nl wordt doorverwezen naar een aantal bestaande protocollen.
Geen vervanging
Een protocol is geen vervanging van arbowetgeving; deze blijft onverminderd geldig. Sectoren worden aanbevolen om na vaststelling van het protocol de arbo-onderdelen uit het protocol te laten doorwerken in de bestaande arbo-systematiek. Concreet betekent dit de arbocatalogus op branche- of sectorniveau en de RI&E op bedrijfsniveau.
De arbo-onderdelen uit het protocol kunnen als addendum op de arbocatalogus ter toetsing worden ingediend bij de Inspectie SZW. De inspectie hanteert hiervoor een versnelde procedure.
Coronaprotocol
Een coronaprotocol heeft geen juridische status binnen de arboregelgeving en ontslaat niet van de verplichting voor ieder bedrijf of instelling om een RI&E te hebben.
Een coronaprotocol doet niets af aan de zorgplicht van de werkgever op grond van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) die bepaalt dat de werkgever de werknemer in staat stelt zijn werk veilig en gezond te doen. De werknemers moeten weten welke maatregelen van toepassing zijn en zich houden aan de regels die opgesteld zijn.
Beantwoording Kamervragen over veilig werken in coronatijd
