De coronacrisis raakt iedereen, maar het zijn vooral de financieel kwetsbare groepen die dit in hun portemonnee voelen. Circa twee derde van de laagbetaalde flexwerkers (62%) en laagbetaalde zzp’ers (69%) zegt dat hun persoonlijk inkomen is gedaald door de coronacrisis. Ze werk(t)en als uitzendkracht/ oproepkracht of op opdrachtbasis en gaan per direct in hun inkomen achteruit. Dit levert bij deze groepen veel financiële stress op. Dit blijkt uit een flitspeiling van platform Wijzer in geldzaken.
Moeilijk rondkomen
Eén op de tien Nederlanders (11%) geeft aan nu (redelijk tot heel) moeilijk rond te kunnen komen met hun inkomen. Naast mensen met een bijstands-of arbeidsongeschiktheidsuitkering (20%) zijn dit vooral laagbetaalde zzp’ers (20%) en laagbetaalde flexwerkers (17%). Deze laatste twee genoemden worden financieel het zwaarst getroffen in verhouding tot andere financieel kwetsbare groepen.
Ook als ze gebruik hebben gemaakt van inkomensondersteunende regelingen van de overheid, is hun netto-inkomen gedaald. Ze moeten er plotseling aan wennen om met minder geld zien rond te komen. En dat zijn doorgaans vaak momenten dat schulden ontstaan.
Spaargeld nodig
Van de mensen bij wie de inkomsten zijn gedaald door de coronacrisis, zegt bijna de helft van de ondervraagden (46%) de afgelopen tijd gebruik te hebben gemaakt van hun spaargeld om rekeningen te kunnen betalen.
Een derde (33%) zegt de huidige situatie niet langer dan drie maanden te kunnen volhouden zonder (nog verder) in de financiële problemen te komen. Ze hebben hun buffer moeten aanspreken. Maar niet iedereen kan dat.
Geen reservepotje
Goedbetaalde zzp’ers kunnen vaak (nog) wel terugvallen op een zelf aangelegd reservepotje, maar 44% van de mensen met een bijstands- of arbeidsongeschiktheidsuitkering en 42% van de laagbetaalde flexwerkers zegt geen reservepotje (meer) te hebben om toekomstige onverwachte uitgaven (van €2.000,-) direct te kunnen betalen.
Impact stress
Hoewel meer Nederlanders zich zorgen maken zijn het vooral de laagbetaalde flexwerkers (61%) en de laagbetaalde zzp’ers (66%) die de afgelopen maand stress over hun geldzaken ervaren. Deze stress heeft ook impact op het dagelijks functioneren.
Met name voor de laagbetaalde zzp’ers lijkt dit een probleem te zijn; 38% zegt het moeilijk te vinden om de gedachten over hun eigen geldzaken los te laten. Bij laagbetaalde flexwerkers ligt dit percentage op 24%.
Financieel kwetsbaren
Om meer inzicht te krijgen in de mensen om wie het gaat, heeft Wijzer in geldzaken begin 2020 een literatuuronderzoek naar groepen in een financieel kwetsbare positie laten uitvoeren door het Nibud. De belangrijkste hoofdconclusies op een rij:
- Wanneer een of meer van deze situaties bij een substantieel deel van een groep voorkomen, wordt deze als financieel kwetsbaar beschouwd.
- Financiële kwetsbaarheid hangt samen met niet of nauwelijks te beïnvloeden persoonlijke kenmerken.
- Mannen en vrouwen verschillen in aard en mate van financiële kwetsbaarheid.
- Stapeling van factoren maakt financieel kwetsbaar.
- Laag betaald en onzeker werk maakt financieel kwetsbaar.
- Mensen met een beperking zijn financieel kwetsbaar vanwege lage inkomsten en hogere uitgaven
- Kwetsbare groepen die extra aandacht in onderzoek en ondersteuning verdienen, zijn mensen met laagbetaald en onzeker werk; statushouders, niet economisch zelfstandige vrouwen, laaggeletterden en mensen met een chronische ziekte of beperking.
Inzicht in de situatie van financieel kwetsbare mensen draagt bij aan adequate ondersteuning en hulpverlening. Dit krijgt nu een extra dimensie vanwege de coronacrisis.
