De uitleenmarkt, waarvoor vanaf 2027 de nieuwe Wet toelating ter beschikkingstelling van arbeid geldt, krijgt veel aandacht in het toezicht de komende jaren.
De Nederlandse Arbeidsinspectie draagt bij aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen. Elke vier jaar maakt de Arbeidsinspectie een plan voor de invulling van haar taken voor de daaropvolgende jaren. Dit Meerjarenplan beschrijft op hoofdlijnen de ambities, werkwijze en activiteiten van de Arbeidsinspectie in de periode 2027-2030. Het bevat ook het jaarplan voor 2027.
Programma’s
Voor de jaren 2027-2030 werkt de Arbeidsinspectie met de volgende programma’s:

Psychosociale arbeidsbelasting en arbeidsmarktdiscriminatie
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is een van de drie grote boosdoeners voor gezondheidsschade door werk, samen met fysieke (over)belasting en blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Deze risico’s blijven van belang, en de Arbeidsinspectie zet haar inzet hierop dan ook voort.
Het programma psychosociale arbeidsbelasting en arbeidsdiscriminatie richt zich op werkdruk, waaronder te hoge werklast en cognitieve en emotionele overbelasting, en op ongewenst gedrag, zowel door collega’s als door derden. Ook richt het zich op discriminatie op de werkvloer.
Als het initiatiefwetsvoorstel Wet toezicht gelijke kansen bij werving en selectie wordt aangenomen, krijgt het programma naar verwachting ook de taak om toezicht te houden op het risico arbeidsmarktdiscriminatie bij werving en selectie.
Sectorale aanpak eerlijk werk
Dit programma richt zich met projecten in sectoren op werkgevers bij wie de risico’s op overtreding van arbeidswetten met betrekking tot eerlijk werk het grootst zijn. De wetten die als doel hebben eerlijk werk en eerlijke concurrentie te borgen, zijn onder meer de Wet minimumloon en vakantiebijslag (WML), de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) en de Wet arbeidsvoorwaarden gedetacheerde werknemers in de Europese Unie (WagwEU). De risico’s zijn onder meer illegale tewerkstelling, onderbetaling, ongezonde arbeidspatronen en te lange werktijden.
Toezicht op de uitleenmarkt
De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeid (Wtta) treedt per 1 januari 2027 in werking, en met ingang van 2028 is toezicht en handhaving op basis van deze wet mogelijk. Onderdeel van de inwerkingtreding is de oprichting van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).
De komende jaren moet een fundamentele wijziging voor het uitlenen van personeel tot stand komen. Daaraan voorafgaand en daarnaast houdt dit programma actief toezicht op de uitleenmarkt. Hierbij staan de risico’s op oneerlijk werk die binnen die sector optreden centraal. Het programma richt zicht primair op de uitlener.
Als de Wtta in werking treedt, verbreedt het toezicht zich ook: bij overtreding van die wet wordt zowel de inlener als de uitlener beboet. Daarnaast heeft de minister van SZW het voornemen om de vleessector vanaf 1 maart 2028 te verbieden te werken met uitzendkrachten. De Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving hiervan.
Gezond en veilig werk
Op het gebied van arbeidsomstandigheden wordt meer aandacht gegeven aan het volledig benutten van de handhavingsinstrumenten (boetes, stillegging, last onder dwangsom).
Meldingen
Jaarlijks ontvangt de Arbeidsinspectie ruim 100.000 meldingen, klachten en kennisgevingen. Niet alle meldingen zijn relevante klachtmeldingen of opvolgingswaardig. Het gaat hier bijvoorbeeld ook om meldingen dat ergens wordt gebouwd of asbest wordt verwijderd. De registratie, beoordeling en opvolging blijft een belangrijke kerntaak.
Bij arbeidsongevallen legt de Arbeidsinspectie de nadruk op het lerend vermogen van de werkgevers. De ervaringen met deze aanpak zijn positief en de Arbeidsinspectie zet hier verder op in. De komende jaren wil de Arbeidsinspectie als pilot zo’n werkwijze ook toepassen bij de meldingen over eerlijk werk. De Arbeidsinspectie zet ook de sectorgerichte aanpak op arbozorg voort.
Kamerbrief bij Meerjarenplan 2027-2030 Nederlandse Arbeidsinspectie

