Minister Aartsen van Werk en Participatie informeert de Tweede Kamer over het gezond en veilig werken op de stageplaats.
Voor specifieke regels in het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit) mogen jeugdige studenten op school bepaalde werkzaamheden wel uitvoeren, terwijl zij dit tijdens hun stage of leerbaan bij een bedrijf (stageplaats) niet mogen doen. Hierdoor mogen jeugdige stagiairs bijvoorbeeld niet houtbewerken of lassen op de stageplaats.
Handhaven op arboregels
In recente inspectieprojecten over blootstelling aan gevaarlijke stoffen, heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie met grote regelmaat situaties aangetroffen waarin jeugdigen werkzaamheden verrichten die op grond van deze specifieke regels niet zijn toegestaan. De Arbeidsinspectie heeft daarom onlangs aan de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) aangekondigd in het nieuwe schooljaar te zullen handhaven op deze regels.
Stages onder druk
Eind vorig jaar gaven VNO-NCW, MKB-Nederland en verschillende brancheorganisaties aan dat de arboregels een belemmering vormen voor het aanbieden van stageplaatsen. Door de aangekondigde handhaving groeien de zorgen bij hen en SBB over het stage-aanbod. Zij verwachten dat met name opleidingen in de beroepsbegeleidende leerweg (BBL-opleidingen), maar ook opleidingen die in de beroepsopleidende leerweg (de BOL-variant) en de loopbaan begeleidende leerweg (de LBL-variant) worden aangeboden, in diverse sectoren onder druk zullen komen te staan. Ook geven zij aan dat bedrijven mogelijk zullen stoppen als leerbedrijf uit vrees voor boetes van de Arbeidsinspectie.
Bescherming jongeren op het werk
Stages vormen een belangrijke schakel tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Ze bieden studenten praktijkervaring en helpen hen vaardigheden te ontwikkelen. Op de stageplaats moet het werk voor jeugdige stagiairs veilig zijn en voldoen aan de Nederlandse wet- en regelgeving die voortvloeit uit en aansluit op de Europese richtlijn over de bescherming van jongeren op het werk. Jeugdige werknemers mogen echter niet werken met of blootgesteld worden aan bepaalde schadelijke stoffen, schadelijke trillingen en hoge geluidsniveaus.
Het EU-recht biedt zeer beperkt ruimte om gevaarlijke werkzaamheden door jeugdige stagiairs op de stageplaats wel toe te staan. Daarvan wordt in de Nederlandse wet- en regelgeving geen gebruik gemaakt.
Gezond en veilig werken
Gezond en veilig werken, ook van jongeren, staat voorop. Het is belangrijk jongeren te beschermen tegen de risico’s van gevaarlijke werkzaamheden.
Tegelijkertijd is het op een gezonde en veilige wijze leren omgaan met gevaarlijke werkzaamheden voor sommige beroepen een onmisbaar en onvermijdelijk onderdeel van de opleiding.
Ervaring krijgen met gevaarlijke werkzaamheden
De minister gaat het komend schooljaar verkennen hoe met gebruik van de uitzonderingsmogelijkheid uit de richtlijn invulling kan worden gegeven aan de ruimte die het EU-recht biedt om buiten de onderwijsinrichting – op de stageplaats – ervaring op te doen met werkzaamheden die gevaarlijk kunnen zijn.
Ook voor 16- en 17-jarigen
Voor de ontwikkeling van de vaardigheden van jeugdigen en hun latere kansen op de arbeidsmarkt, is het van belang dat er zekerheid is over de mogelijkheden om op stage te gaan of een stageplek aan te bieden. Daarom staat Van Aartsen, in afwachting van de uitkomsten van de verkenning, voor het schooljaar 2026/2027 toe dat werkzaamheden met veiligheidsrisico’s zoals houtbewerken en lassen ook op de stageplaats door 16- en 17-jarigen kunnen worden aangeleerd. Hierbij gelden belangrijke waarborgen, zodat de stageplaats voor
deze jeugdigen een gezonde en veilige leer-werkomgeving is.
Regels waaraan werkgever moet voldoen
De werkgever is verder op grond van de richtlijn verplicht ervoor te zorgen dat deze gevaarlijke werkzaamheden alleen worden uitgevoerd door 16- en 17-jarige stagiairs als dit volstrekt noodzakelijk is voor de beroepsopleiding, als er adequaat toezicht is en als de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de jeugdige stagiairs gegarandeerd is.
Ook moet worden voldaan aan alle overige wettelijke voorschriften op arboterrein die voor jeugdige werknemers gelden, evenals aan de voorschriften zoals die op volwassen werknemers van toepassing zijn.
Toezicht door Arbeidsinspectie
De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet hierop toe en zal haar toezicht in het studiejaar 2026/2027 als volgt inrichten. Als de Arbeidsinspectie bij het reguliere toezicht constateert dat sprake is van een overtreding op de werkplek, gaat de Arbeidsinspectie handhaven.
Als daarbij jeugdigen betrokken zijn en die werkzaamheden zijn op grond van het Arbobesluit voor hen verboden, moeten de jeugdigen deze werkzaamheden staken en kan de inspecteur een boeterapport aanzeggen. Dit kunnen zowel stagiairs zijn als gewone werknemers.
Jeugdige stagiairs mogen de werkzaamheden uitsluitend hervatten als de werkplekovertreding voor hen is opgeheven en wordt voldaan aan de eerder genoemde voorwaarden voor het uitvoeren van gevaarlijke werkzaamheden door jeugdige stagiairs.
