UWV heeft op goede gronden de inkomsten die de vrouw ontving uit de zorgovereenkomst met haar vader niet meegenomen in de berekening van de hoogte haar WIA-dagloon. De dochter heeft niet aannemelijk gemaakt dat er een gezagsverhouding bestond tussen haar en haar vader. Er is daarom geen sprake van een privaatrechtelijke dienstbetrekking.
UWV heeft zich daarnaast terecht op het standpunt gesteld dat het buiten beschouwing laten van de inkomsten uit de overeenkomst tussen de vrouw en haar vader bij de berekening van het WIA-dagloon een gevolg is van een keuze en niet van indirecte discriminatie. De dochter had namelijk met haar vader een arbeidsovereenkomst kunnen aangaan, maar zij heeft dat niet gedaan.
Vaststelling WIA-dagloon
Deze uitspraak gaat over de vaststelling van het dagloon van de aan de vrouw toegekende uitkering op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA). Zij is het niet eens met de vaststelling van haar dagloon.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat UWV terecht de inkomsten van de vrouw uit de persoonsgebonden budget-overeenkomst (pgb) die zij had gesloten met haar vader, buiten beschouwing heeft gelaten bij de vaststelling van het dagloon van haar WIA-uitkering.
Is sprake van een gezagsverhouding?
De rechtbank stelt vast dat niet in geschil is dat in de situatie van de vrouw voldaan is aan twee elementen voor het aannemen van een privaatrechtelijke dienstbetrekking met de budgethouder: de verplichting tot het persoonlijk verrichten van arbeid en de verplichting tot het betalen van loon. Het geschil spitst zich toe op de vraag of er sprake was van een gezagsverhouding tussen de vrouw en haar vader.
Instructiebevoegdheid
De gezagsverhouding in een arbeidsrelatie uit zich doorgaans door het feit dat de werkgever aanwijzingen en instructies kan geven met betrekking tot het verrichten van het werk en dat de werknemer verplicht is die aanwijzingen en instructies op te volgen. Het maakt niet uit of de werkgever ook daadwerkelijk van zijn instructiebevoegdheid gebruik heeft gemaakt. Het is voldoende dat hij de mogelijkheid heeft om dit te doen. De familierelatie is een element dat ook moet worden betrokken in de beoordeling.
De vrouw heeft weliswaar gesteld dat haar vader instructies gaf en er controle plaatsvond, maar zij heeft nagelaten deze stelling te onderbouwen aan de hand van objectieve en controleerbare gegevens. Zij heeft de bijlage bij de zorgovereenkomst overgelegd. Volgens de rechtbank kan ook uit die bijlage niet worden afgeleid dat sprake was van een gezagsverhouding.
De inhoud van de bijlage is eerder een aanwijzing dat geen sprake was van een gezagsverhouding. Daar wordt immers beschreven dat de vader van de vrouw passief is, hij veel leunt op de vrouw, gestimuleerd moet worden tot zelfzorg, zijn afspraken moeten worden genoteerd en hij daarin moet worden begeleid.
Geen gezagsverhouding
De conclusie is dat de vrouw niet aannemelijk heeft gemaakt dat er een gezagsverhouding bestond tussen haar en haar vader en dat dus geen sprake was van een privaatrechtelijke dienstbetrekking. UWV heeft daarom op goede gronden de inkomsten die de vrouw ontving uit de zorgovereenkomst met haar vader niet meegenomen in de berekening van de hoogte haar WIA-dagloon.
Vrij om afspraken te maken
Hoewel de vrouw voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zij en haar vader via de website van de SVB slechts gebruik konden maken van de ‘Zorgovereenkomst met partner of familielid’ en niet van de ‘Zorgovereenkomst Arbeidsovereenkomst’, stond het de dochter en haar vader volgens de rechtbank vrij om in de ‘Zorgovereenkomst met partner of familielid’ afspraken te maken over de invulling van de werkzaamheden, werktijden en vakantiedagen, de procedure rond ziekmelding en vervanging bij ziekte en verlof.
Opting-in
Voor de vraag of een gesloten overeenkomst gekwalificeerd moet worden als een overeenkomst van opdracht of een arbeidsovereenkomst, is de benaming van de overeenkomst niet bepalend. In beide modelovereenkomsten van de SVB is de mogelijkheid opgenomen om de salarisadministratie door de SVB te laten doen (opting-in). Dit houdt onder meer in dat de SVB de loonheffing en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw op het loon inhoudt.
Aanvullende afspraken
In de ‘Zorgovereenkomst met partner of familielid’ kunnen onder punt 7. aanvullende afspraken worden opgenomen, dus ook aanvullende afspraken die nodig zijn om te overeenkomst aan te kunnen merken als arbeidsovereenkomst. Ook is het mogelijk om aanvullende afspraken op andere wijze vast te leggen, bijvoorbeeld in een bijlage bij de overeenkomst of in correspondentie.
Het had arbeidsovereenkomst kunnen zijn
Verder is de rechtbank van oordeel dat niet is gebleken dat het voor de dochter en haar vader niet mogelijk was om daarnaast de tussen hen bestaande rechtsverhouding op die manier in te vullen en uit te voeren dat sprake was van een arbeidsovereenkomst.
De vader van de vrouw, of een door hem in te schakelen derde, had bijvoorbeeld instructies kunnen geven aan haar over hoe de werkzaamheden moesten worden uitgevoerd, en de vader of de derde had achteraf de werkzaamheden van de vrouw kunnen controleren.
De rechtbank oordeelt dat de vrouw met haar vader een arbeidsovereenkomst had kunnen aangaan. Het feit dat de vrouw dat niet gedaan heeft, maar een overeenkomst is aangegaan die moet worden aangemerkt als overeenkomst van opdracht, moet worden beschouwd als een keuze van de vrouw.
Uitspraak Rechtbank Gelderland, 12 maart 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:1875
