De Ziektewetuitkering is een vangnetuitkering die UWV uitkeert aan zieke werknemers die niet in vaste loondienst zijn. Het gaat om werknemers die ziek uit dienst gaan, uitzendkrachten, flexwerkers, werknemers met een no-riskpolis, zieke WW’ers, werkende vrouwen die ziek zijn door zwangerschap en/of bevalling, en personen die ziek worden door orgaandonatie.
Het hogere risico op schulden onder personen met een Ziektewetuitkering komt door een aantal samenhangende kwetsbaarheden waar deze groep mee wordt geconfronteerd, namelijk financiën, gezondheid en een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Bovendien versterken deze kwetsbaarheden elkaar.
Financiële kwetsbaarheid
Allereerst hebben mensen met een Ziektewetuitkering te maken met een daling in hun inkomen, wat deze groep evident kwetsbaarder maakt voor financiële problemen en schulden.
Gezondheidsproblemen
Bovendien kunnen ziekte en gezondheidsproblemen leiden tot (grotere) financiële problemen. Langdurige ziekte gaat vaak samen met hogere ziektekosten aan zorghulpmiddelen, de eigen bijdragen bij medicatie en reizen naar zorgverleners.
Omgekeerd leiden financiële problemen en schulden ook tot een verhoogd risico op gezondheidsproblemen. Onderzoek naar geldzorgen toont aan dat het de kans op ziekte vergroot.
Kwetsbare positie op arbeidsmarkt
Naast financiële kwetsbaarheid en gezondheidsproblemen hebben personen met een Ziektewetuitkering ook te maken met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Het gaat immers om mensen die ziek uit dienst gaan vanuit uitzendwerk of tijdens een WW-uitkering of omdat een tijdelijk contract is afgelopen. Zij hebben op dat moment geen werkgever meer die verantwoordelijk is voor re-integratie, maar worden ondersteund door UWV in hun re-integratie op de arbeidsmarkt. Hoe langer men terugvalt op het vangnet van de Ziektewet, hoe lastiger om weer aan de slag te gaan op de arbeidsmarkt.
Conclusie
Mensen met een Ziektewetuitkering hebben een hoger risico op schulden dan andere uitkeringsgroepen van UWV vanwege de specifieke samenhang van kwetsbaarheden waar mensen in de Ziektewet mee geconfronteerd worden.
Meerdere beleidsvelden en uitvoerders belemmeren aanpak
De aanpak om de groep te helpen, wordt belemmerd omdat er bij deze verschillende kwetsbaarheden meerdere beleidsvelden en uitvoerders betrokken zijn met elk een eigen verantwoordelijkheid.
UWV verzorgt inkomensondersteuning en ondersteuning bij re-integratie naar werk en heeft een rol in preventie en beheersing van langdurige arbeidsongeschiktheid. De zorgverzekeraars en het CAK hebben een rol om de premiebetaling voor de zorgverzekeringen te borgen. De gemeenten richten zich op het oplossen van de problematische schulden via schuldhulpverlening.
Meer inzicht in de onderlinge samenhang van de schuldenproblematiek is hard nodig.
Bronnen: UWV Kennisnieuwsbrief van 6 maart 2025 / ESB.nu
