Vrijwel alle huishoudens gaan er – vergeleken met vorig jaar – in 2024 op vooruit. Stijging van de lonen en uitkeringen en daling van de inflatie liggen voor een groot deel ten grondslag aan koopkrachtverbeteringen. Soms gaat het om slechts enkele euro’s, maar er zijn ook uitschieters van rond de € 300 per maand. Dat blijkt uit de koopkrachtberekeningen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud).
Er zijn echter ook huishoudens die een koopkrachtdaling kennen. Met name alleenstaanden met een laag inkomen gaan er door het verdwijnen van de energietoeslag tussen de € 65 en € 75 op achteruit.
Lonen, heffingskortingen en inflatie omhoog
‘Als je werkt en kinderen hebt, stijgt je koopkracht het meest’, stelt Nibud-directeur Arjan Vliegenthart. In veel cao’s zijn afspraken gemaakt over loonstijgingen, het CPB verwacht dat de lonen in 2024 met 5,4 procent stijgen. Werkenden merken daarnaast dat de heffingskortingen zijn verhoogd. Van het brutoloon blijft daardoor netto meer over.
Flinke plus voor huishoudens met kinderen
Huishoudens met kinderen zullen merken dat de kinderbijslag met enkele tientjes is verhoogd. Ook gaan zij er in veel gevallen op vooruit dankzij de veranderingen in het kindgebonden budget. De bedragen van deze toeslag zijn fors verhoogd. Dat merken zowel werkenden als huishoudens met een uitkering. Daarnaast is voor alleenstaande ouders de inkomensgrens hoger geworden en is de grens voor stellen met kinderen juist gedaald. Dit betekent dat meer alleenstaanden – en minder stellen – recht hebben op het maximale kindgebonden budget. Dankzij de hogere bedragen kunnen tweeverdieners met kinderen er toch tussen de € 100 en € 300 per maand op vooruitgaan.
Energietoeslag
Huishoudens met een laag inkomen konden in 2023 nog energietoeslag aanvragen. Ondanks de hogere uitkeringen betekent de afschaffing van deze toeslag voor de alleenstaanden in deze groep een verslechtering van hun koopkracht. Stellen met een laag inkomen die kinderen hebben, gaan er dankzij het hogere kindgebonden budget wel op vooruit. De stijging van de zorgpremie is weliswaar lager uitgevallen dan op Prinsjesdag verwacht, maar ook de maximale zorgtoeslag valt lager uit dan in 2023.
Gat van 2022
Het Nibud, dat dit jaar al 45 jaar adviseert over huishoudfinanciën, plaatst wel een kanttekening bij de koopkrachtstijgingen die de berekeningen laten zien.
‘We zijn nog steeds uit het gat van 2022 aan het klimmen’, zegt Arjan Vliegenthart, directeur van het Nibud. ‘De energieprijzen zijn intussen weer gedaald, maar andere producten zijn bepaald niet goedkoper geworden.’
Voor 2024 verwacht het CPB een inflatie van 3,6 procent. Daarmee ligt de inflatie lager dan de loonstijgingen van gemiddeld 5,4 procent.
Bestaanszekerheid
‘We komen weer op adem, maar voor veel mensen blijft het financieel een onzekere tijd. De verhogingen van uitkeringen en het minimumloon garanderen bij lange na nog niet voor iedereen een aanvaardbaar bestaansminimum. Het Nibud roept de formerende partijen dan ook op om alle voorwaarden van bestaanszekerheid mee te nemen in de noodzakelijke maatregelen.’
Koopkrachtveranderingen 2024 voor 10 uitgewerkte voorbeelden
