Voor elke voorschotbetaling checkt UWV op basis van de eigen werkgeversadministratie (wga) of een bedrijf failliet is verklaard of in surseance van betaling verkeert. Als dit zo is, zal UWV niet overgaan tot de betaling.
Omdat UWV de voorschotten bij de meeste NOW-tranches in twee of drie keer heeft uitbetaald, kan het zo zijn dat een aanvrager al wel een gedeelte van het (totale) voorschot heeft ontvangen, waarna het bedrijf alsnog failliet ging. De resterende betalingen van het voorschot zijn dan niet meer uitgekeerd.
Daarnaast speelt ook mee dat er een beperkte vertraging zit tussen de verwerking van de betaling en de aanlevering van de gegevens van de wga. Hierdoor bestaat er dus een, weliswaar kleine, kans dat een betaling van UWV een faillissementsuitspraak kruist.
Failliet ná NOW-subsidieperiode
Het kan ook zo zijn dat een bedrijf failliet gaat ná de betreffende NOW-subsidieperiode, dus na uitkering van de voorschotten. Dit houdt dan in dat gedurende de NOW-subsidieperiode de werknemers nog in dienst waren en hun loon doorbetaald hebben gekregen. Over deze periode bestaat dan ook recht op NOW, natuurlijk ook mede afhankelijk van de daadwerkelijke omzetdaling die het bedrijf heeft geleden.
Curator neemt rol werkgever over
Wanneer een bedrijf failliet is gegaan voordat deze een vaststellingsaanvraag voor de NOW heeft ingediend, zal UWV aan de curator vragen dit alsnog te doen. In het geval van faillissement neemt de curator de rol van de werkgever over.
Wanneer uit de door de curator ingediende vaststellingsaanvraag blijkt dat er te veel NOW-voorschot is uitgekeerd, zal UWV deze vordering indienen bij de curator.
Uitbetalen aan curator bij te weinig NOW-voorschot
Wanneer blijkt dat er te weinig NOW-voorschot is uitgekeerd, zal UWV dit nabetalen aan de curator. De werknemers waren in dat geval gedurende de betreffende NOW-periode nog in dienst en er bestaat dan dus recht op NOW (als daarbij ook aan alle andere NOW-voorwaarden is voldaan).
Schulden en baten vereffenen
De curator wordt door de rechtbank aangewezen op het moment dat een bedrijf failliet wordt verklaard. De curator neemt na een faillissement de bedrijfsvoering en bevoegdheden van het bedrijf over en heeft de (wettelijke) taak om schulden en baten te vereffenen.
Nabetaling uitbetaald
Als de curator een vaststellingsaanvraag doet en er blijkt recht te zijn op een nabetaling voor een specifieke NOW-tranche omdat aan de voorwaarden is voldaan (waaronder loondoorbetaling tijdens de subsidieperiode), wordt deze nabetaling uitbetaald, ook al zijn er openstaande vorderingen bij deze werkgever (c.q. curator) met betrekking tot andere NOW-tranches.
Automatische verrekening kan niet
Binnen de NOW-systematiek is automatische verrekening (systeemtechnisch) niet mogelijk. Dit is inherent aan de snelle totstandkoming en uitvoering van de regeling sinds april 2020. Handmatige verrekening is voor UWV ook niet uitvoerbaar gebleken omdat dit zeer arbeidsintensief en foutgevoelig is. Hierbij bestaat wel het risico dat een curator alleen vaststellingen aanvraagt voor de regelingen waarbij hij een nabetaling verwacht, en bij tranches waarvoor moet worden terugbetaald, geen vaststellingsaanvraag indient.
Contact met curator bij grote nabetalingen
Om dit risico te verkleinen, zoekt UWV bij grote nabetalingen (vanaf €50.000) altijd contact met de curator om afspraken te maken over de te verrekenen NOW-schuld, waarbij verrekening tussen verschillende NOW-periodes ook wordt besproken.
Vaststellingsaanvragen ingediend
Curatoren stellen op grote schaal NOW-afrekeningen op van failliete bedrijven, met als doel om extra middelen in de boedel te laten vloeien. Is de minister hiermee bekend?
UWV herkent niet dat er op grote schaal vaststellingsaanvragen door curatoren worden ingediend.
Uitbetalen aan curator
Wanneer de curator een vaststelling aanvraagt en uit de vaststelling blijkt dat het bedrijf recht had op een nabetaling, moet UWV volgens de wet- en regelgeving deze aan de curator uitbetalen. Het is
vervolgens aan de curator hoe deze de ontvangen gelden meeneemt en verdeelt in de boedel.
Check bij NOW-voorschotbetaling
Een belangrijke maatregel om onterechte uitbetaling bij een faillissement te voorkomen is de check die UWV doet bij elke NOW-voorschotbetaling. Wanneer een bedrijf failliet gaat, vraagt UWV
conform het reguliere proces de curator altijd om een vaststellingsaanvraag in te dienen. Wanneer een curator geen vaststellingsaanvraag doet, zal uiteindelijk het volledige voorschotbedrag door UWV worden terugvorderen bij de curator.
Concurrente schuldeiser
Hierbij moet worden opgemerkt dat, UWV bij de NOW een concurrente schuldeiser is. Een concurrente schuldeiser zal doorgaans nooit de gehele vordering, en veelal slechts een klein bedrag, voldaan krijgen.
Claimen pandrecht door banken
UWV werkt niet mee aan stille/onderhandse verpanding, omdat de aard van de NOW zich er tegen verzet dat een vordering kan worden overgedragen. De NOW is immers bedoeld als ondersteuning voor werkgevers bij het zoveel mogelijk doorbetalen van salarissen.
Bij de afhandeling van een faillissement door een curator met een bank, is UWV geen partij. In de
uitspraak (waar in het artikel van het AD ‘Als bedrijf coronasteun gehad en toch failliet
gegaan? Dan gaat de bank met het geld lopen’ naar wordt verwezen) bevestigt de rechter dat verpanding van NOW-subsidies niet is toegestaan.
Te goeder trouw
In deze specifieke casus was echter sprake van verrekening door de bank en die verrekening mocht volgens de rechter plaatsvinden omdat de bank te goeder trouw handelde, omdat in deze specifieke casus de bank niet wist dat er een faillissement aan zat te komen.
Als een bank ná faillissement dus toch wil verrekenen, kan de curator hier op basis van deze uitspraak tegen ageren.
Faillissement door terugbetaling aan UWV
In sommige gevallen een terugbetaling kan leiden tot faillissement. Het is mogelijk dat ook in de toekomst dergelijke situaties zich zullen voordoen. Inherent aan de systematiek van de NOW is dat het
voorschot gebaseerd was op onder meer een inschatting van het omzetverlies van het bedrijf en dat er een reële kans was dat dit omzetverlies positiever (lager) zou uitvallen. Dat betekent dat het bedrijf de NOW-subsidie (deels) moet terugbetalen. UWV biedt ruime terugbetalingsmogelijkheden.
Renteloze terugbetalingsafspraken
Wanneer bedrijven aangeven niet (direct) te kunnen terugbetalen, zijn er renteloze terugbetalingsafspraken te maken met UWV tot maximaal 5 jaar. Bedrijven kunnen met UWV ook een betaalpauze van maximaal 1 jaar afspreken (binnen de maximale 5 jaar). UWV heeft aangegeven dat veel werkgevers de NOW-vordering direct terugbetalen en dat in de meeste andere situaties deze terugbetalingsafspraken vooralsnog voldoen.
