Hierbij is het mogelijk om de minimumloonverhoging te richten op werknemers aan de basis van het loongebouw en huishoudens op het sociaal minimum. Het wetsvoorstel wordt nu uitgewerkt. De Tweede Kamer ontvangt voor de zomer een brief over de vormgeving hiervan en het verdere wetgevingsproces.
Mogelijkheden tot minimumloonverhoging
In het debat over de ontwikkeling van de koopkracht en de stijgende energieprijzen is gevraagd naar mogelijkheden tot een minimumloonverhoging. Artikel 14, dertiende lid, van de Wml voorziet in de mogelijkheid om minimaal eens per vier jaar na te gaan of sprake is van omstandigheden die een bijzondere wijziging van het minimumloon wenselijk maken.
Ingrijpende en uitzonderlijke wijzigingsmogelijkheid
Indien naar het oordeel van de minister van SZW hiervan sprake is, kan de hoogte van het minimumloon per AMvB worden aangepast. Dit betreft een ingrijpende en uitzonderlijke wijzigingsmogelijkheid waarvan niet eerder gebruik is gemaakt. Een buitengewone verhoging van het minimumloon heeft direct impact op de loonkosten van werkgevers en heeft consequenties voor de uitvoering.
Gevolgen voor groot aantal regelingen
Aanpassing van de hoogte van het minimumloon heeft gevolgen voor een zeer groot aantal regelingen in de sociale zekerheid, fiscaliteit en toeslagen en daarbuiten, zoals de studiefinanciering.
Door een buitengewone minimumloonverhoging neemt het inkomen fors toe. Dit kan leiden tot een tussentijdse verandering in de hoogte van de toeslagen waarop een huishouden aanspraak maakt, met mogelijke terugvorderingen en inkomensonzekerheid bij de toeslagontvanger tot gevolg.
Niet haalbaar per 1 juli 2022
Een buitengewone verhoging van het minimumloon vergt een zorgvuldig wetgevingsproces waarbij de reguliere stappen, zoals advisering door de Raad van State, worden doorlopen. Gelet op de reguliere doorlooptijd hiervan acht het kabinet het niet haalbaar om per 1 juli 2022 het wettelijk minimumloon op zorgvuldige wijze te verhogen op grond van dit artikel.
Verhoging per 1 januari 2023 onwenselijk
Een buitengewone verhoging van het wettelijk minimumloon lijkt per 1 januari 2023 op grond van dit wetsartikel, gelet op de benodigde termijnen voor de wetgeving en uitvoerbaarheid, technisch wel mogelijk. Het kabinet acht dit echter onwenselijk, omdat dit betekent dat alle aan het wettelijk minimumloon gekoppelde regelingen meestijgen.
Doorwerking op gekoppelde regelingen
Vaak is bij gekoppelde regelingen sprake van doorwerking omdat beoogd wordt om bestaande aanspraken mee te laten groeien met de gemiddelde contractloonstijging. Een buitengewone minimumloonverhoging gaat echter verder dan indexatie met de gemiddelde contractloonstijging en zou deze systematiek dus doorbreken. Dit zou ook regelingen verhogen die niet uitsluitend gericht zijn op lage en middeninkomens, denk bijvoorbeeld aan de aftoppingsgrens bij het aanvullend pensioen of de indexatie van loongerelateerde uitkeringen die ver boven het minimumloon liggen.
Vergaande budgettaire gevolgen
Een buitengewone minimumloonverhoging met doorwerking op alle gekoppelde regelingen die artikel 14, dertiende lid, van de Wml biedt, heeft dan ook zeer vergaande budgettaire gevolgen. Een verhoging van het wettelijk minimumloon met 5 procent inclusief volledige doorwerking leidt volgens het CPB tot een budgettair effect van 3,2 miljard euro.
Verhoging per 2023 ook niet haalbaar
Het is niet mogelijk om per AMvB regelingen waar verhoging niet voor de hand ligt uit te zonderen. Dit vergt wetswijzigingen en voldoende voorbereidingstijd voor uitvoeringsorganisaties omdat het een systeemwijziging betreft. Hetzelfde zou gelden voor een minimumloonverhoging waarin alle doorwerking op samenhangende wet- en regelgeving wordt doorbroken.
Een wetswijziging kent doorgaans een doorlooptijd van anderhalf jaar. Hierdoor is een gerichte verhoging van het wettelijk minimumloon per 1 januari 2023 ook niet haalbaar.
Daarom kiest het kabinet voor een buitengewone verhoging van het wettelijk minimumloon met 7,5 procent vanaf 1 januari 2024.
Kamerbrief Aanvullende verzoeken voor tweede termijn debat koopkracht en energieprijzen
