Onder de Ziektewet (ZW) vallen werknemers die ziek zijn terwijl hun tijdelijk dienstverband afloopt, zieke uitzendkrachten en WW-gerechtigden die ziek worden.
Aanvraag afgewezen
UWV wijst een aanvraag af als iemand niet aan de voorwaarden voldoet voor een ZW-uitkering. Ook wordt de aanvraag afgewezen als de ziekmelding niet plausibel is. Hiervan is sprake als de ziekte geen belemmering vormt voor het verrichten van het eigen werk.
Als UWV de plausibiliteit niet vast kan stellen vindt een nader onderzoek plaats waarna een beslissing wordt genomen over het al dan niet toekennen van de uitkering. Bijvoorbeeld als het opgegeven ziektebeeld niet overeenkomt met de verwachte herstelduur. Ook kan UWV een aanvraag afwijzen in situaties waarin de aanvrager de benodigde informatie niet levert of niets meer van zich laat horen.
Recht op ZW-uitkering
Als iemand vanwege ziekte zijn werk niet kan verrichten is het wenselijk dat hij (snel) een ZW-uitkering krijgt. UWV beoordeelt of iemand recht op een ZW-uitkering heeft en behoudt. Die controles zijn belangrijk omdat misbruik van deze regelingen het draagvlak voor de sociale zekerheid ondermijnt.
Om in aanmerking te komen voor een ZW-uitkering moet vaststaan dat iemand ongeschikt is om zijn eigen werk te verrichten vanwege een objectief vast te stellen medische oorzaak. Alle ZW-gerechtigden, zowel zij die in Nederland als zij die in het buitenland verblijven, worden vanaf de start van de uitkering begeleid en gevolgd. Niet iedereen wordt (meteen) gezien door een verzekeringsarts. Bijvoorbeeld als iemand waarschijnlijk binnen twee weken weer beter is, en er geen reden is om hieraan te twijfelen.
Verzekeringsarts
Als het ernaar uitziet dat iemand langer ziek zal zijn, de ziekmelding complex is, of als er twijfels zijn over de plausibiliteit dan komt de verzekeringsarts eerder in beeld. In Nederland wordt de aanvraag gedaan aan de hand van een digitaal vragenformulier, waarna er (indien nodig) contact is met een medewerker verzuimbeheersing van UWV. Bij een ziekmelding vanuit het buitenland is het eerste contact bij de ziekmelding altijd telefonisch.
Buitenlandprocedure
Voor mensen met een ZW-uitkering die langere tijd in het buitenland verblijven of daar wonen geldt de speciale buitenlandprocedure. Deze procedure is een uitwerking van de voorschriften uit Verordening 883/2004. Deze mensen hebben de keuze tussen een medische controle door UWV in Nederland of een controle in het buitenland door de zusterorganisatie.
Betaald aan werknemer, tenzij…
De ZW-uitkering wordt doorgaans rechtstreeks betaald aan de zieke werknemer en niet aan de werkgever of het uitzendbureau. Daar zijn twee uitzonderingen op.
Allereerst wordt de ZW-uitkering aan de werkgever betaald als mensen recht hebben op een ZW-uitkering terwijl zij nog in dienst zijn bij hun werkgever. Het gaat dan bijvoorbeeld om vrouwen die voor of na hun zwangerschapsverlof ziek zijn als gevolg van zwangerschap of bevalling.
Daarnaast kan iemand met een ZW-uitkering samen met de werkgever ervoor kiezen om de betaling via de (voormalig) werkgever te laten lopen.
Fraude bestrijden
Minister Koolmees van Sociale Zaken neemt afstand van het beeld dat er nauwelijks sprake zou zijn van controle bij de verstrekking van ZW-uitkeringen. UWV schenkt hier nadrukkelijk aandacht aan in het (buitenland)proces van de ZW. Artsenverklaringen zijn niet van doorslaggevend belang bij het toekennen van een ZW-uitkering.
Hoewel fraude met ZW-uitkeringen niet volledig voorkomen of opgespoord kan worden, heeft UWV in Nederland en in het buitenland – onder meer in samenwerking met zusterorganisaties – een systeem van begeleiding en controles bij ZW-uitkeringen. Hierbij worden zowel verzuimbegeleiders als verzekeringsartsen ingezet.
Een belangrijke stap in de fraudeaanpak van de ZW is de externe doorlichting die is gestart om alle misbruikrisico’s in kaart te brengen. In navolging van de WW vindt systematische risico-identificatie en prioritering plaats. Van belang daarna is het gesprek over eventueel nodige en mogelijke aanvullende beheersmaatregelen.
Kamerbrief over fraude met de Ziektewet
Werknemer is ziek: Ziektewetuitkering
