Het verrichten van werkzaamheden als verzekeringsarts bij UWV door een zelfstandige kan tot schijnzelfstandigheid leiden. UWV huurt daarom niet langer artsen in als zelfstandigen. Minister Paul beantwoordt Kamervragen over het bericht ‘Door angst voor schijnzelfstandigheid worden wachtlijsten bij UWV nog langer’.
Afscheid van zzp-verzekeringsartsen
Bij UWV werken verzekeringsartsen die werken als zzp’ers. UWV heeft deze artsen de afgelopen tijd meerdere keren een aanbod gedaan om bij UWV in dienst te treden, omdat in deze gevallen sprake kan zijn van schijnzelfstandigheid. Slechts een klein deel is hierop ingegaan. Dit is uiteindelijk een individuele afweging van de betreffende artsen.
UWV houdt bij de inhuur van verzekeringsartsen rekening met de regels voor het werken met zelfstandigen, maar onderkent ook dat het werk kenmerken heeft die kunnen wijzen op schijnzelfstandigheid.
UWV is tot het oordeel gekomen dat inhuur van verzekeringsartsen een groot risico op schijnzelfstandigheid oplevert. Daarom wil UWV deze artsen niet langer inhuren als zelfstandigen.
Het vertrek van verzekeringsartsen heeft impact op het aantal mensen dat te lang wacht op een sociaal-medische beoordeling en op de duur van de wachttijden. UWV blijft zich maximaal inzetten voor de werving van artsen, en er wordt gewerkt aan oplossingen voor de mismatch tussen vraag en aanbod van sociaal-medische beoordelingen.
Inzet zzp’ers bij overheid
Er zijn nog overheidsorganisaties waar zzp’ers opdrachten krijgen. Ook worden nog altijd zzp’ers ingezet bij UWV. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan opdrachten met een resultaatsverplichting die kortdurend van aard zijn. De inzet vindt met name plaats op ICT-opdrachten, maar ook op een aantal andere domeinen.
Handhaving door Belastingdienst
De Belastingdienst handhaaft risicogericht. Dat is niet gewijzigd op 1 januari 2025 en ook de wet- en regelgeving rondom de kwalificatie van de arbeidsrelatie is niet gewijzigd op 1 januari 2025. Het enige dat is gewijzigd, is dat het handhavingsmoratorium voor de Belastingdienst op de kwalificatie van de arbeidsrelaties voor de loonheffingen is opgeheven. De Belastingdienst kan op grond van zijn geheimhoudingsplicht niet beantwoorden of van handhaving sprake is bij verzekeringsartsen die in opdracht van UWV werken.
Het is niet aan de Belastingdienst of opdrachtovereenkomsten al dan niet moeten worden beëindigd. Het is aan contractpartijen (in dit geval UWV en de zzp’er) om een beslissing te nemen over het al dan niet beëindigen of aanpassen van contracten.
Onderbetaling
Schijnzelfstandigheid komt in alle sectoren voor. Pas na een boekenonderzoek kan de Belastingdienst handhaven of sprake is van kwade trouw of onderbetaling.
Verder is het onderbetalen op zich niet relevant voor de vraag of er sprake is van een arbeidsrelatie die voor de loonheffingen kwalificeert als een dienstbetrekking. Daarvoor zijn alle feiten en omstandigheden van het individuele geval relevant, de hoogte van de beloning en de wijze waarop de beloning tot stand is gekomen (heeft de zzp’er veel of weinig onderhandelingsruimte over het tarief) zijn slechts enkele elementen.
Nederlandse Arbeidsinspectie
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de arbeidswetten, waaronder ook eventuele onderbetaling op grond van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml). De Arbeidsinspectie doet dit risicogericht.
Geen signalen van onwenselijke gevolgen
Er zijn geen signalen bekend dat de handhavingsstrategie van de Belastingdienst leidt tot ontwrichtende en onwenselijke gevolgen. Het opheffen van het handhavingsmoratorium is met de hoogst mogelijke zorgvuldigheid gedaan.
Ingroeimodel
Er is sprake van een ingroeimodel, hetgeen betekent dat de Belastingdienst pas in 2030 weer tot 5 jaar terug correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen loonheffingen kan opleggen. Voor 2025 geldt verder een zachte landing. Dit betekent dat de Belastingdienst start met een bedrijfsgesprek, kiest voor een onderzoek van het meest recente tijdvak en over 2025 geen boetes worden opgelegd. Verder heeft de Belastingdienst in zijn handhaving ruimte voor maatwerk en oog voor de menselijke maat.
Campagne
Op dit moment loopt er een campagne om opdrachtgevers te wijzen op de mogelijkheden die er zijn om met zzp’ers te werken. Inzet hiervan is het informeren over het voorkomen van schijnzelfstandigheid, maar ook hoe juist wel met of als zelfstandige(n) kan worden gewerkt.
