De afspraken die werkgevers en vakbonden in 2025 maken over loon ‘moeten terug naar normaal’. De hoge loonstijgingen van de afgelopen paar jaar zijn reden voor grote zorgen over de Nederlandse economie. Dat stelt directeur Raymond Puts van werkgeversvereniging AWVN in een toelichting op de eindevaluatie van het cao-jaar 2024.
De loonafspraken moeten volgens AWVN worden gebaseerd op de gezondheid en kracht van de bedrijven en niet op omstandigheden als koopkrachtcijfers. Verder wil AWVN het verdienvermogen van bedrijven en de medewerkers beter wordt door afspraken en maatregelen die de arbeidsproductiviteit verhogen.
512 nieuwe cao’s
Loon bleef ook in cao-jaar 2024 de dominante factor in het cao-overleg – de aanhoudende hoge inflatie en krappe arbeidsmarkt waren van grote invloed op de cao-onderhandelingen.
Afgelopen jaar kwamen 512 nieuwe cao’s tot stand voor 3,8 miljoen werknemers. Het jaar startte met een voortzetting van de dalende trend in loonafspraken die halverwege 2023 werd ingezet. Deze dalende lijn stagneerde echter halverwege 2024 met maandgemiddelden van rond de 4,5 procent.
De looptijden van de in 2024 afgesloten cao’s zijn iets toegenomen, maar met 17 maanden gemiddeld bleef de looptijd van nieuw afgesproken cao’s dit jaar nog steeds ruim onder het langjarig gemiddelde.
Gedifferentieerde loonafspraken
Het aandeel cao-akkoorden waarin gedifferentieerde loonafspraken waren opgenomen, is in 2024 afgenomen: één op de vijf cao-akkoorden heeft een gedifferentieerde loonafspraak (2023: één op de drie). Met gedifferentieerde loonafspraken gaan werknemers met lagere lonen er relatief meer op vooruit dan werknemers met hogere lonen.
Verbreding cao-afspraken
Er was in 2024 sprake van een zekere verbreding van de cao-afspraken. Dit uitte zich in meer kwalitatieve afspraken in cao-akkoorden dan vorig jaar. Zo werd er in de helft van de cao-akkoorden een afspraak gemaakt die betrekking had op de werk-privébalans van werknemers.
Daarnaast kende ruim de helft van de cao-akkoorden afspraken over scholing en duurzame inzetbaarheid. Ook hadden cao-partijen oog voor sociale veiligheid. Een nieuw opkomende kwalitatieve afspraak in cao-akkoorden was dit cao-seizoen het bijdragen aan de aflossing van de studieschuld.
