De loonkloof is het afgelopen jaar voor het eerst niet gedaald, maar gegroeid.
Wat is de loonkloof nu eigenlijk? Dat is het ongecorrigeerde gemiddelde verschil in beloning tussen mannen en vrouwen. Volgens de meest recente meting van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was in 2021 sprake van een fors loonverschil in Nederland: 13%.
De ongecorrigeerde loonkloof geeft in elk geval aan dat de financiële positie van vrouwen veel minder goed is dan die van mannen.
Parttime werken
Vrouwen werken grotendeels nog parttime. Dat betekent een lager inkomen, maar brengt ook met zich mee dat er minder doorgroeimogelijkheden zijn – voor leidinggevende functies is doorgaans fulltime werken de norm. Vrouwen bekleden daarnaast vaak functies op een lager niveau, en zijn oververtegenwoordigd in sectoren waar de lonen lager liggen en waar arbeidskosten de grootste kostenpost vormen, (zoals zorg, onderwijs en schoonmaak.
Zorgtaken
De belangrijkste factor die sterk bijdraagt aan de inkomensongelijkheid is de verantwoordelijkheid voor de zorg van kinderen die vrouwen in de meeste gevallen nog altijd op zich nemen. Die zorgtaken kunnen er mogelijk toe leiden dat vrouwen dichtbij huis werken belangrijker vinden dan een betere baan en een hoger salaris waarvoor ze een eind moeten reizen. Al deze ‘oorzaken’ zijn niet van de ene op de andere dag verholpen en kosten tijd. Lees meer op AWVN.nl.
Enquête
Om te peilen hoe vrouwen denken over de loonkloof en wat hun ervaringen daarmee zijn, hield de FNV een enquête onder haar leden. Hieruit blijkt dat 55% van de respondenten met de loonkloof te maken heeft gehad.
Bas van Weegberg, Dagelijks Bestuur FNV:
‘De loonkloof is de afgelopen twee jaar toegenomen en dat is onverteerbaar. Een looninhaalslag is nodig voor sectoren waar veel vrouwen werken, zoals de zorg, het onderwijs en de winkelstraat. Ook toegankelijkere kinderopvang en het beter regelen van verlof zijn cruciaal. En mannen moeten een stap naar voren doen in het verrichten van onbetaald werk. We moeten deze loonkloof samen dichten!’
Looninhaalslag nodig
Over de thema’s in relatie tot de loonkloof geven vrouwen aan hogere lonen in cruciale beroepen het belangrijkst te vinden. Daarom pleit de FNV voor een grote loonsprong in deze door vrouwen gedomineerde sectoren. Daar kan de overheid voor zorgen.
98% van de respondenten vindt dat onbetaald werk, zoals het huishouden, mantelzorg en zorg voor kinderen, meer moet worden gewaardeerd. Ook hier heeft de overheid een belangrijke rol door kinderopvang betaalbaarder te maken en te zorgen voor betaald mantelzorgverlof.
Ongelijke beloning melden
40% van de respondenten die ongelijke beloning vermoedden, heeft dit aangekaart, in 75% van de gevallen bij de manager. 82% van de mensen die een melding hebben gedaan, vonden dit proces niet goed verlopen. Sommigen kregen hierdoor zelfs geen contractverlenging. In de meeste gevallen is er niets met de melding gedaan.
Loontransparantie
Vrouwen geven aan dat loontransparantie én serieus genomen worden hen had geholpen bij het maken van een melding. De Europese richtlijn loontransparantie, die in 2026 moet zijn ingevoerd in Nederland, is daarom zo belangrijk. Daar moet ook in worden meegenomen dat als ongelijke beloning wordt aangekaart de werknemer volle bescherming krijgt. De richtlijn ziet er op toe dat de bewijslast bij de werkgever komt te liggen.
Loonkloof op jaarbasis 38%
Vrouwen verdienen op jaarbasis 38% minder dan mannen. Dit komt mede doordat vrouwen veel meer in deeltijd werken. In de cruciale sector gebeurt dat vaak niet vrijwillig maar omdat vrouwen niet grotere contracten krijgen aangeboden, zo vertellen de FNV-leden.
Als alleen wordt gekeken naar het verschil in bruto uurloon tussen alle werkende mannen en vrouwen, krijgen vrouwen 13% minder. Dit komt onder meer doordat vrouwen in minder goed betaalde functies werken. Als wordt gekeken naar het verschil in bruto uurloon tussen mannen en vrouwen in gelijkwaardige functies, verdienen vrouwen nog altijd 6% minder.
De enquête is ingevuld door 2123 vrouwen, voornamelijk tussen de 45 en 65 jaar.
