De minister geeft aan niet in te gaan op individuele gevallen. Het noodpakket van het kabinet probeert de impact van deze crisis te beperken, onder meer door werknemers aan het werk te houden met de NOW. Het kabinet verwacht van alle bedrijven dat zij, waar mogelijk, ook zelf hun verantwoordelijkheid nemen om samen als maatschappij zo goed mogelijk door deze crisis heen te komen.
Weigeren mag
Een werkgever kan zijn werknemers een verzoek voor een loonoffer doen, maar werknemers hebben altijd het recht om het verzoek te weigeren. De werkgever kan de maatregel dus niet opleggen, aldus Koolmees. Daarbij speelt ook of sprake is van een cao of arbeidsvoorwaardenregeling.
Cao of avv
Is de werkgever gebonden aan een cao, via lidmaatschap of algemeenverbindendverklaring (avv),
dan is het niet zomaar mogelijk om afspraken met werknemers te maken die afwijken van de
(avv’de) cao-bepalingen. Hiervoor is instemming van de vakbond nodig en in het geval van avv’de
bepalingen van een bedrijfstak-cao een ontheffing van verplichtingen door cao-partijen.
Afspraken met OR
Een eventuele arbeidsvoorwaardenregeling die is overeengekomen met de ondernemingsraad (OR)
bindt individuele werknemers en werkgevers niet op dezelfde wijze als een collectieve
arbeidsovereenkomst.
Als werkgever en ondernemingsraad de arbeidsvoorwaardenregeling wijzigen, moet de werkgever alsnog met de individuele werknemers afspraken maken en de arbeidsovereenkomsten hierop aanpassen. De OR heeft namelijk geen formele rol bij het bepalen van individuele arbeidsvoorwaarden.
Advies- en instemmingsrecht
De OR heeft op grond van artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) wel adviesrecht
ten aanzien van belangrijke besluiten met financieel-economische gevolgen voor de onderneming.
Daarnaast heeft de OR op grond van artikel 27 van de WOR instemmingsrecht, als een eerder binnen de onderneming vastgesteld belonings- of functiewaarderingssysteem zou worden gewijzigd of ingetrokken. Of een verzoek tot een loonoffer daadwerkelijk advies- of instemmingsplichtig is zal per geval moeten worden beoordeeld.
Gevolg loonoffer voor uitkering
Wat kan het gevolg van een loonoffer zijn op eventuele aanspraak op een WW-uitkering als de economische situatie zo verslechtert dat mensen toch hun baan verliezen of op een WIA-uitkering als iemand arbeidsongeschikt raakt?
De hoogte van het loon is relevant voor de vaststelling van het SV-loon, dat weer belangrijk is voor
de bepaling van de hoogte van de uitkering. Voor het vaststellen van SV-loon wordt doorgaans een
referteperiode van een jaar gebruikt, teruggerekend vanaf de eerste dag van werkloosheid of
ziekte. Een lager loon heeft dus tot gevolg dat het SV-loon ook lager zal zijn. Dit leidt tot een
lagere uitkering.
NOW en loonoffer
Bij een dalende loonsom binnen de subsidieperiode wordt de NOW-subsidie verlaagd met 90 procent van het bedrag waarmee de loonkosten van de werkgever zijn gedaald. Dit geldt ook als sprake is van een loonoffer.
De hoogte van de subsidie die bedrijven in het kader van de NOW kunnen ontvangen is afhankelijk van de omzetdaling in de driemaandsperiode waarvoor subsidie wordt aangevraagd ten opzichte van de gemiddelde omzet over drie maanden in 2019 en van de loonsom van januari. De exacte berekeningswijze is opgenomen in artikel 7 van de NOW.
Als sprake zou zijn van een loonoffer van 20 procent, dan is het de vraag of dat al doorwerkt in de loonsom in de periode waarvoor de subsidie wordt verstrekt: maart tot en met mei 2020. Is dat het
geval dan brengt de systematiek van de NOW met zich mee dat de hoogte van de subsidie lager
wordt vastgesteld dan wanneer geen sprake zou zijn van een dergelijk loonoffer.
