Minister Koolmees heeft eerder laten weten dat de voorschriften voor de accountantsonderzoeken voor de NOW 1.0 worden vastgesteld in overleg met de Nederlandse beroepsorganisatie voor accountants (NBA). Dit gebeurt door middel van een accountantsprotocol van het ministerie van SZW en twee standaarden van de NBA.
Grote bedrijven met veel subsidie krijgen een uitgebreide controle. Daarnaast wordt voorkomen dat de administratieve lastendruk kleine bedrijven boven het hoofd groeit.
Bedrijven die hun omzet door de impact van het coronavirus met minstens 20 procent zagen dalen, konden vanaf 6 april tot 5 juni de NOW-subsidie uit het eerste noodpakket aanvragen. Hiermee kregen ze maximaal 90 procent van hun loonsom vergoed. Bijna 140.000 bedrijven maakten gebruik van de NOW 1.0. Ze kregen vervolgens een voorschot van 80 procent van de verwachte subsidie.
Daadwerkelijke omzetdaling
Bedrijven kunnen vanaf begin oktober – UWV streeft naar 7 oktober – de eindafrekening aanvragen. Hierbij wordt gekeken naar de daadwerkelijke omzetdaling in het eerste subsidietijdvak (maart, april en mei). Afhankelijk daarvan wordt de subsidie aangevuld. Maar het kan ook dat het bedrijf het beter heeft gedaan dan verwacht, en het omzetverlies hierdoor lager is dan begroot. Dan moet subsidie worden terugbetaald. Ook daalt het subsidiebedrag als de loonsom is gedaald.
Grote verschillen
Tussen de 140.000 bedrijven die NOW hebben ontvangen, zitten grote verschillen in omvang en in het aangevraagde subsidiebedrag. Zo heeft 60 procent van de bedrijven die NOW ontvangen minder dan 10 werknemers in dienst. Voor hen is de administratie soms een extra taak in het weekend.
Andere grote bedrijven hebben een jaarrekening met een verplichte accountantscontrole en een daarbij behorende administratie. Bijna 70 procent van het totale subsidiebedrag dat in NOW 1.0 is overgemaakt gaat naar 10 procent van de bedrijven; zij kregen een voorschot van 100.000 euro of meer.
Minister Koolmees en de NBA willen daarom met het accountantsonderzoek een redelijk midden houden tussen de administratieve lastendruk en het risico op oneigenlijk gebruik en fraude.
Intensiteit controle verschilt
Daarom is gekozen voor verschillende gradaties in de vereiste intensiteit van de controle voor de eindafrekening.
Bij een subsidie onder 25.000 euro hoeven bedrijven geen externe controleronde te laten doen. Wel wordt er steekproefsgewijs en op basis van risicoanalyses gecontroleerd.
Ook kleine bedrijven moeten dus hun administratie goed op orde hebben.
Derdenverklaring
Bedrijven die een voorschot ontvangen van 20.000 euro of meer maar onder de drempel blijven van 125.000 euro blijven, hebben een derdenverklaring nodig. Een derdenverklaring kan door een administratiekantoor, belastingconsulent, boekhouder of accountant worden afgegeven. Vanaf 125.000 euro subsidie hebben ondernemers een accountantsverklaring nodig.
375.000 euro
De intensiteit van het accountantsonderzoek hangt ervan af of een onderneming meer of minder dan 375.000 euro ontvangt en of deze onderneming een verplichte controle voor zijn jaarrekening moet hebben.
Van bedrijven die een controleplichtige jaarrekening hebben en dus een administratie voeren die aan die eisen moet voldoen én die ook een hoge subsidie (375.000 euro of meer) ontvangen, mag meer verantwoording verwacht worden. Blijkt deze er niet in voldoende mate te zijn, dan wordt de subsidie teruggevorderd.
Samenstellingsverklaring
Ongeveer de helft van de organisaties die NOW- hebben aangevraagd heeft naar verwachting, vanwege de grootte van hun onderneming, geen verplichte accountantscontrole voor de jaarrekening.
Bij subsidiebedragen tot €375.000 subsidie volstaat bij deze ondernemingen daarom een aan assurance verwante opdracht (samenstellingsverklaring).
Bij een samenstellingsverklaring levert de onderneming de financiële gegevens aan en stelt de accountant het financiële overzicht samen, maar verstrekt hierbij geen zekerheid omtrent de gegevens in de aanvraag tot vaststelling. Hierdoor kunnen kleinere ondernemers een accountantsonderzoek regelen dat past bij de grootte van hun organisatie, en daarmee staan de accountantskosten in verhouding tot de hoogte van de subsidie.
Assurance-rapport
Vanaf 375.000 euro subsidie wordt bij niet voor de jaarrekening controleplichtige ondernemingen een accountantsproduct verlangd waarbij de accountant wel zekerheid (assurance) afgeeft. Gezien de
hoogte van het subsidiebedrag is een intensiever onderzoek hier gerechtvaardigd. Dit betekent dat een accountant een assurance-rapport met een beperkte mate van zekerheid moet afgeven.
Bij zo’n rapport geeft een accountant aan dat hij niets heeft geconstateerd dat de gegevens in de aanvraag tot vaststelling van de onderneming in twijfel trekt.
Controleplichtige ondernemingen
Controleplichtige ondernemingen zijn bekend met de jaarrekeningcontrole door accountants. Van deze ondernemingen wordt daarom een intensiever accountantsonderzoek verwacht. Dat betekent niet dat hier onverkort dezelfde accountantscontrole als de jaarrekeningcontrole wordt toegepast.
Bij controleplichtige organisaties die een subsidie van minder dan €375.000 ontvangen wordt een assurance-rapport met een beperkte mate van zekerheid gevraagd, met een intensievere risico-analyse en werkzaamheden op basis van deze analyse door de accountant.
Vanaf €375.000 subsidie wordt van controleplichtige organisaties verwacht dat zij extra zorgvuldigheid betrachten in hun administratieve processen en interne procedures. Daarom wordt van hen een assurance-rapport met een redelijke mate van zekerheid verlangd. Dit betreft een onderzoek met dezelfde mate van zekerheid als een reguliere jaarrekeningcontrole, toegespitst op een
controle op de NOW-subsidie.
Werkmaatschappijen
Tot slot zijn er nog organisaties (werkmaatschappijen) die een aanvraag hebben ingediend op basis van artikel 6a van de regeling. Gezien de aanvullende risico’s samenhangend met de aanvullende voorwaarden wordt van deze organisaties altijd een assurance-rapport met een redelijke mate van zekerheid verlangd.
In een overzicht ziet het als volgt uit:
| Type organisatie | Organisatie die niet voldoet aan criteria controleplicht | Organisatie die voldoet aan criteria controleplicht |
| Subsidiebedrag: | ||
| <€20.000 voorschot of €25.000 subsidie |
Geen verklaring (steekproefsgewijze controle) | Geen verklaring (steekproefsgewijze controle) |
| = > €25.000 subsidie < €125.000 subsidie |
Derdenverklaring (steekproefsgewijze controle) | Derdenverklaring (steekproefsgewijze controle) |
| < €375.000 | I. Aan assurance verwante opdracht, inclusief aanvullende werkzaamheden (NVCOS Standaard 4415N) |
III. Assurance-opdracht met beperkte mate van zekerheid, inclusief aanvullende werkzaamheden ( NVCOS Standaard 3900N) |
| >= €375.000 | II. Assurance-opdracht met beperkte mate van zekerheid, inclusief aanvullende werkzaamheden (NVCOS Standaard 3900N) |
IV. Assurance-opdracht met redelijke mate van zekerheid (NVCOS Standaard 3900N) |
| Aanvraag niveau werkmaatschappij (artikel 6a NOW-regeling) |
IVa. Assurance-opdracht met redelijke mate van zekerheid (NVCOS Standaard 3900N) |
IVa. Assurance-opdracht met redelijke mate van zekerheid (NVCOS Standaard 3900N) |
Korting van 10 procent
Als het om onvolkomenheden gaat in de administratie mede als gevolg van het coronavirus, zogenoemde inherente beperkingen, wordt de subsidie niet geheel teruggevorderd, maar wordt een korting van 10 procent toegepast door het ministerie via het UWV.
Fraudemeldingen
Op dit moment ontvangen UWV en de Inspectie SZW helaas ook meldingen over het vermoeden van opzettelijke regelovertreding door werkgevers die NOW ontvangen. De NOW is ondanks een aantal waarborgen een regeling met frauderisico’s. De regeling is met grote urgentie opgezet in de crisis. Minister Koolmees heeft hier bij herhaling op gewezen.
SZW en UWV werken samen om zicht te houden op de uitvoering van de NOW en om gezamenlijk de M&O-aanpak verder te versterken. De Inspectie SZW onderzoekt de eigen meldingen en voorziet UWV van informatie. Op dit moment heeft een aantal meldingen tot een opsporingsonderzoek van het openbaar ministerie geleid.
Kamerbrief accountantsprotocol NOW 1
Bijlage accountantsprotocol NOW 1
Lees meer over Definitieve berekening NOW aanvragen op UWV.nl
