De no-riskpolis is een instrument voor werknemers met een arbeidsbeperking of een ziekteverleden. Het instrument houdt in dat de werkgever voor deze werknemer een Ziektewetuitkering van UWV kan krijgen als hij ziek wordt. De werkgever hoeft bij ziekte dus niet maximaal twee jaar loon door te betalen. Dit heeft tot doel werkgevers te stimuleren om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen of houden.
Voor wie?
De no-riskpolis is beschikbaar voor een aantal groepen werknemers:
- Mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA, WAO, Wajong);
- Mensen die bij de aanvraag voor een WIA-uitkering minder dan 35% arbeidsongeschikt blijken en die aan de slag gaan bij een nieuwe werkgever;
- Mensen uit de doelgroep banenafspraak en beschut werk;
- Studenten die als gevolg van hun aandoening scholingsbelemmeringen ondervinden bij het volgen van hun opleiding.
De vraag die centraal stond in het onderzoek was:
Welke mogelijke effecten gaan uit van het recht op de no-riskpolis en hoe is hiermee rekening te houden bij onderzoek en beleid omtrent de no-riskpolis?
In het onderzoek zijn geen relevante effecten van de no-riskpolis gevonden waarvan het plausibel is dat ze positief zijn voor mensen uit de doelgroep of voor werkgevers die mensen uit de doelgroep in dienst (willen) nemen of houden.
Onder bepaalde omstandigheden en voor bepaalde werkgevers en werkzoekenden kunnen de positieve effecten van de no-riskpolis waarschijnlijk wel bijdragen aan de arbeidsparticipatie van de doelgroep.
Als de no-riskpolis in breder perspectief geplaatst wordt, stellen de onderzoekers dat de no-riskpolis (slechts) een kleine schakel in het complexe matchingproces tussen werkgevers en werkzoekenden.
De no-riskpolis fungeert daarin niet als de belangrijkste motiverende factor voor werkgevers om mensen met het recht op de no-riskpolis in dienst te nemen of houden.
De no-riskpolis werkt dus niet vanzelf voor iedereen, maar waarschijnlijk alleen onder specifieke omstandigheden voor specifieke doelgroepen.
Positieve en negatieve effecten
Twee positieve effecten die direct kunnen voortvloeien uit het recht op de no-riskpolis:
- financiële compensatie voor de loondoorbetalingsverplichting;
- geruststellende werking.
Naast deze twee positieve effecten zijn er drie effecten die direct voortvloeien uit het recht op de no-riskpolis en die de effectiviteit van de no-riskpolis mogelijk negatief beïnvloeden:
- stigmatisering;
- beperkingen in de dekking van de no-riskpolis;
- administratieve lasten lasten als gevolg van aanvraag Ziektewetuitkering no-riskpolis.
Contextfactoren
Er zijn diverse factoren en effecten die wel van invloed zijn op de effectiviteit van de no-riskpolis, maar die niet direct voortvloeien uit het recht op de no-riskpolis:
- de rol van een verzuimverzekering;
- wervingsstrategie van werkgevers;
- risicoreductie door inzet van tijdelijke contracten;
- aard en herkenbaarheid ziekte of beperking.
- dead weight loss en verdringing.
Verzuimverzekering
Werkgevers kunnen een verzuimverzekering afsluiten. Vooral MKB-werkgevers hebben zo’n verzuimverzekering afgesloten. Een verzuimverzekering vergoedt de loonkosten van een zieke werknemer. Het is daarom aannemelijk dat de no-riskpolis voor werkgevers zonder verzuimverzekering aantrekkelijker en effectiever is omdat zij de kosten van loondoorbetaling bij ziekte zelf dragen.
Suggesties voor onderzoek
Op basis van de resultaten van het onderzoek zijn vijf vraagstukken gedefinieerd die relevant zijn
om te onderzoeken:
- Factoren en interventies die werkhervatting stimuleren. Het gaat hierbij om een onderzoek waarbij niet het beleidsinstrument zoals de no-riskpolis centraal staat, maar de problematiek, wensen en behoeften in de praktijk. Wat is nodig om werkhervatting van de doelgroep te realiseren?
- Het stigmatiserende effect ten opzichte van andere risico’s. Verkend zou kunnen worden welke associaties werkgevers hebben bij mensen uit de doelgroep en welke risico’s zij zien.
- Specifieke werkzoekenden voor wie de no-riskpolis effectief kan zijn. Mogelijk is de no-riskpolis voor specifieke groepen effectiever, zoals mensen die bemiddeld worden naar werk en/of opgenomen zijn in het doelgroepregister en mensen met een zichtbare beperking.
- De afwegingen van MKB-werkgevers en de rol van de no-riskpolis daarbij. Er is weinig bekend over de werking van de no-riskpolis in het MKB. De signalen wijzen in verschillende richtingen. Mogelijk belemmert de aanwezigheid van een verzuimverzekering de effectiviteit van de no-riskpolis, maar stimuleert de intrinsieke motivatie van de MKB-ondernemer hem mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven.
- Invloed no-riskpolis op baanbehoud. Er zijn indicaties dat werkgevers het ziekteverzuim c.q. de gezondheidssituatie van een werknemer meenemen in het besluit om een tijdelijk contract te verlengen of om te zetten in een vast contract. Daarom is de vraag relevant of de no-riskpolis een rol speelt bij het verlengen van het contract en daarmee bijdraagt aan de duurzaamheid van werk. Dit is in het bijzonder relevant wanneer sprake is geweest van ziekteverzuim tijdens het eerste (tijdelijke) contract.
De no-riskpolis in breder perspectief
