De regering is door de Tweede Kamer opgeroepen een ‘tijdelijke, uitvoerbare regeling’ uit te werken voor flexwerknemers die sinds 1 maart hun baan hebben verloren maar niet in aanmerking komen voor een uitkering.
In deze fase van de crisis is de inzet van het kabinet voor de arbeidsmarkt vooral om zoveel mogelijk banen te behouden. Het gaat hierbij nadrukkelijk ook om werknemers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, zoals werknemers met een oproep- of uitzendcontract, die onder de NOW vallen.
Vangnet voor flexwerkers
Daarnaast heeft de Tweede Kamer onlangs de Motie Gijs van Dijk c.s. aangenomen, die oproept tot
een vangnet voor flexwerkers die buiten de boot vallen. Daar komt minister Koolmees van Sociale Zaken snel op terug. Koolmees hecht er wel aan te benoemen dat zelfs een noodpakket van deze omvang niet kan voorkomen dat sommige mensen hun baan zullen verliezen. Voor hen geldt dat Nederland een solide sociaal vangnet heeft, dat ondersteunt bij de spoedige terugkeer naar werk.
Verkenning
Het kabinet verkent de mogelijkheden voor (uitvoering van) een vangnet voor flexwerkers. Hiertoe worden continu gesprekken gevoerd met UWV en VNG, die de regeling mogelijk uit zouden moeten voeren. Het is complex om de beoogde doelgroep te identificeren in bestaande systemen, terwijl dat
noodzakelijk is om op korte termijn iets te kunnen betekenen. Daarnaast is er een robuust en eenvoudig uitvoerbaar systeem nodig om tijdig hulp te kunnen bieden. Dat staat in een Kamerbrief moties en toezeggingen maatregelen noodpakket van 22 april 2020. Het kabinet informeert op korte termijn over de uitkomsten van deze verkenning.
WW-duur wijzigt niet
Kan de WW-duur tijdelijk bevroren worden en niet doorlopen tijdens de coronacrisis?
Bepaalde mensen hebben het moeilijk, maar we hebben een goed sociale zekerheidsstelsel waar ze op kunnen terugvallen (eerst beroep op WW, daarna bijstand), aldus de minister. Het kabinet is niet van plan om de huidige WW-duur aan te passen. Dit vereist wetswijziging en is daarnaast een complex en moeilijk uitvoerbare maatregel.
Geen aanvullende voorwaarden
Wat flexwerkers betreft geldt dat voor een beroep op de NOW geen aanvullende voorwaarden gesteld worden aan de arbeidsvoorwaarden van flexwerkers. De tegemoetkoming voor werkgevers van flexwerkers betreft de loonsom van deze werknemers ter hoogte van de loonsom van deze werknemers in de maand januari 2020, mits zij deze werknemers in dienst houden.
Loonsom + forfaitaire opslag
Deze loonsom wordt nog vermeerderd met de factor 1,3 – een forfaitaire opslag in de loonkosten – voor het compenseren van aanvullende lasten en kosten zoals onder andere werkgeverspremies en werknemersbijdragen aan pensioen en de opbouw van vakantiebijslag.
Eigen reserves
Het kabinet verwacht ook in deze tijd dat bedrijven hun eigen reserves aanspreken. Daarom wordt in de NOW bijvoorbeeld gekozen voor een maximaal vergoedingspercentage van 90% en is het vergoede loon gemaximeerd op twee keer het maximale dagloon.
Eenvoudige en snelle uitvoering
De NOW is met spoed tot stand gebracht en is ingericht op een eenvoudige en snelle uitvoering vanwege het belang om werkgevers snel te ondersteunen en zoveel mogelijk banen te behouden. Belangrijke voorwaarden verbonden aan de NOW zijn dan ook gericht op het zoveel mogelijk gelijk houden van de loonsom en het niet ontslaan van personeel vanwege bedrijfseconomische redenen.
Bonussen en dividenden
De minister vindt het niet niet passend wanneer bonussen en dividenden uitgekeerd zouden worden door bedrijven in tijden waarin tegelijkertijd een beroep op overheidssteun wordt gedaan. Hij heeft deze voorwaarden vanwege het karakter van de NOW – gericht op het behoud van banen en werkgelegenheid – als noodmaatregel niet verbonden aan een beroep op de NOW. Uiteraard geldt altijd dat bedrijven zich aan de fiscale regels moeten houden.
Het met terugwerkende kracht toevoegen van bezwarende voorwaarden aan de NOW is in strijd met zowel het rechtszekerheids- als het vertrouwensbeginsel. Daarom kunnen vier voorgestelde voorwaarden door Kamerleden niet aan de NOW worden toegevoegd.
Aanvullende voorwaarden bij verlenging
Wanneer overgegaan zou worden tot verlenging van de regeling, kunnen wel aanvullende voorwaarden gesteld worden zoals ook is gemeld bij de regeling. Deze zullen dan alleen kunnen gelden voor nieuwe aanvragen. Op dit moment wordt bekeken of verlenging van de NOW voor de periode na 31 mei aangewezen is en zo ja onder welke voorwaarden werkgevers hierop een beroep kunnen doen.
Koolmees zal voorafgaand aan een eventuele inwerkingtreding van een verlenging de NOW, informeren over de hoofdlijnen van die verlengde regeling, waarin ook de voorwaarden die aan deze regeling worden verbonden aan de orde komen.
Definitieve vaststelling
Hoe wordt achteraf vastgesteld of een onderneming al dan niet terecht gebruik heeft gemaakt
van de NOW? Wordt bij onterecht gebruik subsidie teruggevorderd?
Er zijn een aantal voorwaarden verbonden aan de NOW. Achteraf zal vastgesteld worden of een onderneming hier al dan niet terecht gebruik van gemaakt heeft. Belangrijkste criteria waaraan getoetst wordt zijn:
- zoveel mogelijk gelijk houden van de loonsom;
- niet overgaan tot bedrijfseconomisch ontslag; en
- omzetverlies dat groter moet zijn dan 20%.
Daling loonsom = daling subsidie
Het UWV zal de cijfers van de loonsom van januari, vergelijken met de loonsom van een onderneming in
de periode waarin van de NOW is gebruik gemaakt. Een eventuele daling van de loonsom, leidt tot een daling van de subsidie. Ook eventuele ontslagen om bedrijfseconomische redenen, leidt tot een vermindering van de subsidie.
Minder omzetverlies = lagere subsidie
Het omzetverlies zal achteraf aangetoond moeten worden door middel van een accountantsverklaring, tenzij de aanvraag beperkt van omvang is en onder een nader te bepalen drempel blijft. Indien het omzetverlies kleiner is dan verwacht, kan het subsidiebedrag lager uitvallen dan het verleende voorschot. In die gevallen zal worden overgegaan tot terugvordering van het subsidiebedrag.
